Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8441

w sprawie konieczności podjęcia działań w celu uniknięcia dalszej zapaści finansowej służby zdrowia w woj. łódzkim na przykładzie szpitala wieluńskiego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Waldemara Borczyka, przesłaną przy piśmie znak: SPS-0202-8441/04 z dnia 14 października 2004 roku w sprawie ˝konieczności podjęcia działań w celu uniknięcia dalszej zapaści finansowej w woj. łódzkim na przykładzie szpitala wieluńskiego˝, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Odnosząc się do pytania Pana Posła dotyczącego podejmowania przez Ministerstwo Zdrowia działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej placówek ochrony zdrowia, uprzejmie informuję, że rozwiązania zmierzające do osiągnięcia tego celu przewiduje projekt ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych ustaw. Projekt ma na celu restrukturyzację zadłużenia publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz powstrzymanie dalszego ich zadłużania. Zgodnie z projektem ustawy, w brzmieniu przekazanym do Sejmu RP w dniu 28 listopada 2003 roku, restrukturyzacją finansową mogą być objęte samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej oraz jednostki badawczo-rozwojowe realizujące zadania polegające na prowadzeniu badań naukowych i prac badawczo-rozwojowych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia. Projekt ustawy przewiduje restrukturyzację zobowiązań publicznoprawnych oraz zobowiązań cywilnoprawnych. Restrukturyzacja zobowiązań publicznoprawnych (np. z tytułu podatków wobec budżetu państwa, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska) ma polegać na ich umorzeniu przy spełnieniu warunków wynikających z programu restrukturyzacyjnego. Restrukturyzacja zobowiązań cywilnoprawnych, zgodnie z rozwiązaniami zawartymi w projekcie, polegać ma na zawarciu przez zakład ugody restrukturyzacyjnej z wierzycielami określającej sposób uregulowania zobowiązań.

   W dniu 19 października 2004 roku Rada Ministrów przyjęła autopoprawkę do omawianego projektu ustawy. Autopoprawka wprowadza nowy instrument restrukturyzacyjny - pożyczkę z budżetu państwa dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz przewiduje fakultatywność przekształcenia publicznych zakładów opieki zdrowotnej w spółki użyteczności publicznej. Łączna kwota pożyczek z budżetu państwa nie może przekroczyć kwoty 2,2 mld zł. Zważywszy na cel udzielonej pożyczki, jest ona oprocentowana w stopniu minimalnym - 3% w stosunku rocznym. Pożyczka w pierwszej kolejności przeznaczona będzie na zaspokojenie roszczeń pracowników wynikających z tzw. ˝ustawy 203˝, a jej wysokość nie może być wyższa niż należność główna z tytułu zobowiązań zakładu wynikających z tej ustawy. Jednocześnie przewidziane jest umorzenie 50% pozostałej do spłaty należności głównej z tytułu pożyczki, w przypadku gdy zakład przekształci się w spółkę w okresie 24 miesięcy od dnia wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji. W przypadku przekształcenia w spółkę po upływie 24 miesięcy, a nie później niż w okresie 5 lat od dnia wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji umorzenie wynosi 25% pozostałej do spłaty należności głównej. Autopoprawka wprowadza także regulację pozwalającą na ogłoszenie upadłości samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej po zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego, a więc po ustabilizowaniu sytuacji finansowej zakładu.

   Ustosunkowując się do problematyki niejednolitych zasad kontraktowania świadczeń medycznych w poszczególnych województwach, uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia, mając na uwadze fakt, iż stosowany dotychczas przez Centralę Funduszu sposób podziału środków finansowych na koszty świadczeń zdrowotnych pomiędzy poszczególne oddziały wojewódzkie Funduszu budził wiele kontrowersji i protestów, zaproponował systemowe rozwiązanie tego zagadnienia.

   Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) stanowi, że podstawą podziału środków finansowych na świadczenia zdrowotne na poszczególne oddziały wojewódzkie będzie liczba ubezpieczonych zarejestrowanych w oddziale wojewódzkim Funduszu z uwzględnieniem ryzyka zdrowotnego przypisanego ubezpieczonym należącym do danej grupy wydzielonej według struktury wieku i płci w porównaniu z grupą odniesienia. Tak ustalona wartość podlegać będzie korekcie poprzez uwzględnienie migracji ubezpieczonych zarejestrowanych w oddziale wojewódzkim Funduszu do świadczeniodawców z innego oddziału Funduszu oraz wskaźnika wynikającego z liczby i rodzaju wykonanych świadczeń wysokospecjalistycznych w latach poprzedzających rok, w którym ten plan jest tworzony, w podziale na województwa, w relacji do liczby tych świadczeń ogółem. Ponadto ustawa określa, że planowane wydatki na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej danego oddziału wojewódzkiego Funduszu nie mogą być niższe od wysokości wydatków zaplanowanych w planie finansowym dla danego oddziału na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej dla ubezpieczonych w roku poprzednim. Przyjęty w ustawie sposób podziału środków finansowych na koszty świadczeń zdrowotnych pomiędzy Centralę i oddziały wojewódzkie Funduszu pozwala na wyrównanie poziomu finansowania świadczeń zdrowotnych pomiędzy poszczególnymi regionami, a tym samym na realizację zasady równego dostępu do świadczeń zdrowotnych.

   Zgodnie z nową ustawą sposób podziału środków zostanie ustalony w drodze rozporządzenia przez Ministra Zdrowia, w porozumieniu z Ministrem Finansów. Aby umożliwić realizację tego przepisu ustawowego, sposób podziału środków zostanie opracowany i poddany ocenom oraz szerokim konsultacjom społecznym tak, aby plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na 2006 r. mógł być sporządzony według nowych zasad.

   W związku z tym, iż powyższe regulacje będą miały zastosowanie do planu finansowego Funduszu na 2006 r., a także ze względu na to, że w obowiązującej przed dniem 1 października 2004 r. ustawie z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) nie było podstaw prawnych do zastosowania zasad podziału środków przewidzianych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, plan finansowy Funduszu na 2005 r. został ustalony na podstawie historycznej, według struktury podziału środków pomiędzy oddziały wojewódzkie, ustalonej w planie finansowym Funduszu na 2004 r. z dnia 7 września 2004 r. (Zarządzenie Ministra Zdrowia zmieniające zarządzenie w sprawie planu finansowego NFZ na 2004 r., Dz. Urz. Min. Zdrow. z 2004 r. Nr 9, poz. 85). Dodatkowo plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na 2005 r., podobnie jak plan finansowy na rok 2004, tworzony był z uwzględnieniem migracji pacjentów. Wynika to z faktu, że będący podstawą tych planów podział środków finansowych w roku 2003 oparty był o budżety odpowiednich regionalnych kas chorych, uzupełnione o umowy realizowane przez Branżową Kasę Chorych dla Służb Mundurowych (w związku z jej likwidacją), kwoty rozliczeń międzykasowych oraz kwoty wynikające z funkcjonowania promes. Dlatego też pomiędzy poszczególnymi województwami występują różnice w ilości środków finansowych przypadających na jednego ubezpieczonego. W oddziałach, na terenie których zgromadzone są jednostki ochrony zdrowia o ponadregionalnym charakterze, ilość środków na ubezpieczonego jest większa, natomiast w pozostałych oddziałach odpowiednio mniejsza.

   Pozostaję z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Zbigniew Podraza

   Warszawa, dnia 4 listopada 2004 r.