Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8438

w sprawie wyeliminowania nieprawidłowości związanych ze sprzedażą drewna przez nadleśnictwa

   Odpowiadając na interpelację pana posła Olgierda Poniźnika, załączoną do pisma z dnia 14 października 2004 r., znak SPS-0202-8438/04, w sprawie wyeliminowania nieprawidłowości związanych ze sprzedażą drewna przez nadleśnictwa, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Zgodnie z art. 50 ustawy o lasach Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów. Źródłem przychodów Lasów Państwowych jest sprzedaż drewna. To przychody ze sprzedaży drewna umożliwiają tej organizacji prowadzenie gospodarki leśnej zgodnie z przepisami ustawy o lasach.

   Nie można się zgodzić z twierdzeniem, że to monopolistyczna polityka Lasów Państwowych niszczy polski rynek surowca drzewnego. Przeciwnie, stałe i jednocześnie zgodne z możliwościami produkcyjnymi polskich lasów i zasadami zrównoważonej gospodarki leśnej zwiększanie podaży drewna wpływa na stopniowy rozwój przemysłu drzewnego w naszym kraju. Poziom sprzedaży grubizny ogółem z roku na rok podnosi się i osiągnął odpowiednio w roku 1997 - 20,4 mln m3, w 1998 - 21,9 mln m3, w 1999 - 22,7 mln m3, w 2000 - 24,2 mln m3, w 2001 - 22,8 mln m3, w 2002 - 25,8 mln m3, w 2003 - 28,1 mln m3. Natomiast zwiększa się gwałtownie, w skali nienotowanej w naszym kraju od wielu lat, popyt na drewno. Wynika on z modernizacji potencjału istniejących odbiorców drewna, pojawiania się na rynku szeregu nowych podmiotów oraz rosnącej efektywności całego przemysłu drzewnego. Mając na uwadze sytuację na rynku oraz w trosce o kondycję polskiego przemysłu drzewnego, po przeprowadzeniu gruntownej analizy możliwości pozyskania drewna, w sierpniu bieżącego roku podjęto decyzję o zwiększeniu pozyskania mniej więcej o 1,5 mln m3. O podobną wartość zwiększono pozyskanie drewna w Lasach Państwowych w drugiej połowie roku ubiegłego.

   Dowodem pozytywnych zmian zachodzących w krajowym przemyśle drzewnym są publikowane wskaźniki ekonomiczne. Wybrane wskaźniki rentowności prezentuje tabela nr 1.

Tabela nr 1

Okres

Rentowność

Przemysłtartaczny

Przemysłmeblarski

Producenciwyrobów stolarskichi ciesielskich

Producenciarkuszy fornirowanych,płyt i sklejek

Producencidziału "DREWNOI WYROBY Z DREWNA"

2001

Netto

-3,5%

0,7%

1%

1,3%

-0,2%

Brutto

-2,8%

1,7%

1,9%

2%

0,6%

2002

Netto

-1%

2,9%

0,8%

2,7%

1,4%

Brutto

-0,2

4,1%

1,7%

3,7%

2,3%

I kw.2003

Netto

1,8%

4,1%

-3,8%

-1,4%

-0,7%

Brutto

2,7%

5,5%

-3%

-0,4%

0,2%

Półrocze 2003

Netto

2,8%

4,2%

-0,6%

1,1%

1,7%

Brutto

3,8%

5,4%

0,6%

2,6%

3%

I-III kw. 2003

Netto

2,4%

4,3%

2%

2,9%

2,8%

Brutto

3,4%

5,6%

3,2%

4,4%

4,3%

2003

Netto

2,6%

4,3%

2,2%

3,2%

3,1%

Brutto

3,6%

5,6%

3,5%

4,7%

4,5%

I kw. 2004

Netto

5,2%

7,8%

6,6%

10,7%

8,4%

Brutto

6,7%

9%

7,8%

12,3%

9,9%

II kw. 2004

Netto

5,3%

7%

7,5%

11,9%

9,1%

Brutto

6,5%

8%

8,7%

13,6%

10,6%

   Lasy Państwowe nie stosują preferencyjnych zasad zawierania umów z odbiorcami zagranicznymi ani też z jakąkolwiek grupą odbiorców krajowych. Przeciwnie, Lasy Państwowe starają się dbać o równowagę na rynku surowca drzewnego, zachowując właściwą strukturę zaopatrzenia zarówno dużych, średnich, jak i najmniejszych zakładów.

   Decyzje o przeznaczeniu mas surowca do poszczególnych odbiorców, w zależności od tego, czy dotyczą rynku lokalnego, czy regionalnego, są podejmowane odpowiednio przez nadleśniczych lub dyrektorów regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych. Kwestie te szczegółowo reguluje zarządzenie nr 91 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie prowadzenia sprzedaży drewna w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe.

   Trudno podzielić opinię, że Lasy Państwowe podnoszą poziom eksportu surowca drzewnego kosztem dostaw do przemysłu rodzimego. Informacja o poziomie eksportu z Lasów Państwowych (tabela nr 2) jest zamieszczana np. w corocznych raportach z działalności Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, przygotowywanych m.in. na potrzeby Sejmu RP.

Tabela nr 2

Rok

Razemeksport[tys. m3]

Drewnowielkowymiarowe[tys. m3]

Papierówkiiglaste[tys. m3]

Papierówkiliściaste[tys. m3]

Innesortymenty[tys. m3]

1984

2246,4

117,4

2028,5

97,8

2,7

1985

2028,7

28,2

1878,3

120,2

2,0

1986

1322,2

12,3

1191,0

116,2

2,7

1987

948,0

6,1

732,5

204,5

4,9

1988

921,3

7,2

617,5

277,0

19,6

1989

546,2

25,7

319,2

179,0

22,3

1990

519,4

55,4

229,4

207,8

26,8

1991

856,0

172,1

395,0

259,0

29,9

1992

1364,6

280,0

598,0

449,8

36,8

1993

1083,9

163,3

488,5

258,1

174,0

1994

514,8

75,9

306,6

126,7

5,6

1995

191,7

52,0

95,5

39,6

4,6

1996

166,3

54,8

91,4

16,8

3,3

1997

206,4

55,0

110,2

40,5

0,7

1998

226,2

54,2

126,4

45,5

0,1

1999

161,6

55,7

94,7

10,1

1,1

2000

149,3

47,5

97,2

3,3

1,3

2001

137,5

79,7

54,6

1,4

1,8

2002

311,0

240,4

67,5

0,1

3,0

2003

572,0

361,8

198,9

3,6

7,7

9 m-cy 2004

502,9

260,5

234,7

2,6

5,1

   Drewno przeznaczone na eksport stanowi niewielki procent całości sprzedawanego przez Lasy Państwowe surowca. Kształtuje się to następująco: w roku 2001 - 0,55%, w roku 2002 - 1,14%, w roku 2003 - 1,89%. Odbiorcy zagraniczni jedynie w niewielkim stopniu uzupełniają rynek odbiorców krajowych. Należy także podkreślić, że sprzedaż na eksport jest jednym z elementów strategii każdej firmy, która dąży do zróżnicowania kierunków sprzedaży. W roku bieżącym także wiele zakładów branży tartacznej sprzedało odbiorcom zagranicznym ponad 50% swojej produkcji.

   Opinia o zbyt niskich cenach na drewno, w poszczególnych segmentach rynku, w tym cenach drewna przeznaczonego na eksport, wydaje się nieuzasadniona. Szczególnie w sytuacji kiedy Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych wielokrotnie informowała i udzielała wyjaśnień w tej kwestii. Podstawowe zasady kształtowania cen opierają się na mechanizmach rynkowych, a nie na ustalonych odgórnie zaleceniach, wchodzących w skład działań marketingowych. Świadczy o tym chociażby fakt, że ceny w Polsce są porównywalne z cenami europejskimi, kalkulowanymi oczywiście na bazie loco las. Podobna sytuacja ma miejsce również w krajach poza Unią Europejską (np. Ukraina, Białoruś), które dostosowują swoje ceny do cen obowiązujących wewnątrz Unii Europejskiej, w tym także i w Polsce. Stąd też np. skala importu drewna do Polski, przy dość znacznych kosztach transportu, maleje.

   Odnosząc się do pytania zawartego w interpelacji, przedstawiam poniższe informacje.

   1. Obrót drewnem w Lasach Państwowych reguluje zarządzenie nr 91 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie prowadzenia sprzedaży drewna w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe. Wydanie zarządzenia poprzedziły konsultacje z głównymi grupami klientów Lasów Państwowych: przemysłem tartacznym, celulozowo-papierniczym, płytowym, opakowań drewnianych i meblarskim. Organizacja rynku została oparta na swobodnym dostępie wszystkich nabywców do zakupu surowca drzewnego. Zarządzenie zezwala na stosowanie wszystkich prawnie dopuszczalnych form sprzedaży, a ich wybór zależy od sytuacji rynkowej. Działalność Lasów Państwowych w tej dziedzinie nie wzbudziła zastrzeżeń Urzędu Antymonopolowego. Obecna, najlepsza od wielu lat, sytuacja ekonomiczna przemysłu drzewnego jest wynikiem m.in. konsekwentnego stosowania zasad sprzedaży określonych w zarządzeniu nr 91 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych i prowadzenia prawidłowej polityki cenowej, będącej jego pochodną. W związku z tym uprzejmie informuję, że nie przewiduję występowania z inicjatywą zmian tych zasad.

   Sekretarz stanu

   Krzysztof Szamałek

   Warszawa, dnia 3 listopada 2004 r.