Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8232

w sprawie koncentracji limitu cukru w Cukrowni Suedzucker Świdnica

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Romualda Ajchlera w sprawie ˝koncentracji limitu cukru w Cukrowni Świdnica S.A.˝ uprzejmie wyjaśniam co następuje.

   Cukrownia Świdnica S.A. wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2004 r. zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o obniżenie kwot A i B spółek wydzierżawiających swoje fabryki i przydzielenie tych kwot A i B cukru dla Cukrowni Świdnica S.A. jako dzierżawcy fabryk, powołując się na punkt II ust. 5 załącznika IV do Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1260/2001 z dnia 19 czerwca 2001 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.Urz. UE L Nr 178 z późn. zm.).

   Do wniosku załączono 14 umów dzierżawy zawartych pomiędzy Cukrownią Świdnica S.A. i Cukrownią Baborów S.A., Cukrownią Cerekiew S.A., Cukrownią i Rafinerią Chybie S.A., Cukrownią Jawor S.A., Cukrownią Łagiewniki S.A., Cukrownią Małoszyn S.A., Cukrownią Otmuchów S.A., Fabryką Cukru Pastuchów S.A. w likwidacji, Cukrownią Pustków S.A., Cukrownią Racibórz S.A., Cukrownią Strzelin S.A., Cukrownią Wieluń S.A., Cukrownią Wróblin S.A., Cukrownią Wrocław S.A., 13 uchwał organizacji związkowych zrzeszających Plantatorów Buraka Cukrowego przy Cukrowniach-Wydzierżawiających (bez uchwały Związku Plantatorów Buraka Cukrowego przy Cukrowni Otmuchów S.A.) oraz dokumenty rejestrowe dotyczące Związków Plantatorów Buraka Cukrowego.

   Zgodnie z cytowanym wyżej punktem II ust. 5 Załącznika IV do obowiązującego Rozporządzenia (WE) 1260/2001, w przypadku dzierżawy cukrowni należącej do przedsiębiorstwa produkującego cukier, Państwo Członkowskie może zmniejszyć kwoty przedsiębiorstwa oddającego cukrownię w dzierżawę oraz przydzielić część, o którą została zmniejszona kwota przedsiębiorstwu, które dzierżawi cukrownię w celu produkcji cukru.

   Jeżeli dzierżawa wygasa w trakcie okresu trzech lat gospodarczych, powyższe przekazanie zostaje cofnięte przez Państwo Członkowskie z mocą wsteczną do dnia, w którym dzierżawa nabrała mocy. Dzierżawa (zgodnie z punktem IV cyt. załącznika) nabiera mocy prawnej wyłącznie, gdy:

   1) uwzględniono interesy każdej z zainteresowanych stron oraz

   2) dane Państwo Członkowskie uważa, że środki takie poprawią strukturę sektorów buraczanego i produkcji cukru oraz

   3) obejmują one przedsiębiorstwa znajdujące się w tym samym regionie.

   Uwzględniając powyższe przepisy, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierowało pisma z prośbą o wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie do Związku Producentów Cukru w Polsce oraz Krajowego Związku Plantatorów Buraka Cukrowego. Pismem z dnia 23 września 2004 r. ZPC poinformował Ministerstwo, że stoi na stanowisku przestrzegania zapisów Rozporządzenia 1260/2001, ale i jednocześnie ich pełnego zastosowania w konkretnych sytuacjach gospodarczych producentów cukru w Polsce.

   KZPBC pismem z dnia 22 września 2004 r. zwrócił się do Ministerstwa o przedłużenie terminu przygotowania opinii do dnia 14 października 2004 r.. Pismem z dnia 4 października br. Związek, mając na uwadze interes plantatorów wydał negatywną opinię na temat dzierżawy cukrowni na kampanię 2004/2005.

   Ponadto mając na uwadze treść zapisów umowy sprzedaży ŚSC S.A. zawartej w dniu 15 listopada 2000 r. inwestorowi zagranicznemu, Ministerstwo zwróciło się również do Ministerstwa Skarbu Państwa o zajęcie stanowiska w sprawie zgodności zapisów w tej umowie z zapisami znajdującymi się w umowach dzierżawy 14 fabryk zgrupowanych w ŚSC S.A. Zdaniem MSP (pismo z dnia 22 września 2004 r., znak MSP/DNWI/5905/2004) obecnie proponowane wydzierżawienie 14 cukrowni zgrupowanych w ŚSC S.A. i wynikające z nich przeniesienie na dzierżawcę kwot cukru A i B nie chroniąc interesów Cukrowni mogłoby spowodować naruszenie praw i interesów:

   - ich akcjonariuszy, a przede wszystkim Krajowej Spółki Cukrowej S.A.,

   - plantatorów, wobec których nie są w pełni zrealizowane zobowiązania kupującego przewidziane w umowie, oraz związanych z nimi podmiotów.

   W dniu 12 października 2004 r. Cukrownia Świdnica S.A. przesłała do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Oświadczenie o cofnięciu wniosku - wniosek o umorzenie postępowania, w którym wycofała wniosek o obniżenie kwot A i B spółek - Cukrowni wydzierżawiających swoje fabryki na rzecz Cukrowni Świdnica S.A. jako dzierżawcy fabryk.

   Ponadto pragnę poinformować, że przepisy unijne (Rozporządzenie Komisji (WE) nr 314/2002 z dnia 20 lutego 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania systemu kwot w sektorze cukru) sprzyjające optymalizacji produkcji cukru oraz jej efektywności pozwalają na dokonywanie przerobu usługowego buraków cukrowych. Muszą jednak być spełnione warunki określone w tym rozporządzeniu.

   Przedstawiając powyższe, pragnę zapewnić, że przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi śledzą skrupulatnie działania Komisji Europejskiej dotyczące reformy rynku cukru. W lipcu br. na posiedzeniu Rady Ministrów UE Polska zaprezentowała stanowisko w sprawie reformy, które jest zbieżne ze stanowiskiem Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

   Polska jako jeden z największych producentów cukru w Europie jest szczególnie zainteresowana kierunkiem zmian w tym sektorze. Niemniej jednak szereg zaproponowanych przez Komisję Europejską rozwiązań wymaga głębokiej rewizji oraz korekt i zdaniem Polski reforma w obecnej postaci nie może być zaakceptowana.

   W trosce o zachowanie produkcji buraków cukrowych w Europie Polska opowiedziała się zdecydowanie przeciwko przyśpieszeniu wprowadzenia reformy już w 2005 roku.

   W swoim stanowisku strona polska wyraziła sprzeciw wobec propozycji połączenia kwoty produkcji cukru A i B w jedną kwotę, a następnie ich łącznej redukcji. Jednocześnie, zdaniem Polski, redukcja wielkości produkcji cukru w Unii Europejskiej powinna się rozpocząć od kwoty B. Pozwoli to w istotny sposób ograniczyć wydatki ponoszone na subsydia eksportowe. Redukcja kwoty B umożliwi bowiem spełnienie głównego celu reformy, czyli redukcji produkcji cukru o ponad 2,5 mln ton, i jednocześnie zapewni możliwość utrzymania produkcji cukru na poziomie odpowiadającym własnym potrzebom.

   Podobnie jak w przypadku łączenia kwot także wobec propozycji transferu kwot produkcji cukru między krajami członkowskimi UE strona polska wyraziła sprzeciw. Możliwość transferu kwot między krajami członkowskimi mogłaby spowodować rozlokowanie produkcji cukru w UE nie w oparciu o poziom kosztów produkcji buraka cukrowego, ale przede wszystkim w oparciu o poziom zaawansowania technologicznego i strukturalnego w tym sektorze. A zatem mogłoby nastąpić przesunięcie produkcji buraków cukrowych i cukru do regionów najdłużej korzystających z efektów Wspólnej Polityki Rolnej, co sprzeciwiałoby się celowi reformy, jakim jest poprawa efektywności ekonomicznej sektora.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Józef Jerzy Pilarczyk

   Warszawa, dnia 14 października 2004 r.