Odpowiedź ministra infrastruktury

na interpelację nr 8104

w sprawie odmowy dystrybucji przez PPUP Poczta Polska druków bezadresowych sprzeciwiających się promocji homoseksualizmu i legalizacji związków homoseksualnych

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do przesłanej przy piśmie z dnia 8 września 2004 r., znak: SPS-0202-8104/04, interpelacji Pana Posła Artura Zawiszy w sprawie odmowy dystrybucji przez PPUP Poczta Polska druków bezadresowych sprzeciwiających się promocji homoseksualizmu i legalizacji związków homoseksualnych chciałbym przedstawić, co poniżej.

   Na wstępie chciałbym wyjaśnić, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. Nr 130, poz. 1188 z późn. zm.) państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej Poczta Polska jako operator publiczny jest ustawowo zobowiązane tylko do świadczenia powszechnych usług pocztowych, którymi zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 25 ww. ustawy są usługi polegające na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu:

   - przesyłek listowych do 2.000 g, w tym poleconych i z zadeklarowaną wartością,

   - paczek pocztowych do 10.000 g, w tym z zadeklarowaną wartością,

   - przesyłek dla ociemniałych,

   - przekazów pocztowych

   i zgodnie z art. 48 ustawy nie może odmówić zawarcia umowy na świadczenie tych usług z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 (tj. gdy nie są spełnione wymagania dotyczące świadczenia usług pocztowych określone w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie lub gdy przesyłka nie spełnia warunków określonych w umowie).

   Należy tu wyjaśnić, że ˝Przesyłką˝ w rozumieniu art. 3 pkt 16 ww. ustawy jest rzecz opatrzona adresem przedłożona do przyjęcia lub przyjęta przez operatora do przemieszczenia i doręczenia adresatowi.

   Z powyższych uregulowań prawnych wynika, że druk bezadresowy, który jest przedmiotem interpelacji, nie zawiera się ani w katalogu przesyłek pocztowych, ani powszechnych usług pocztowych. W związku z tym, zgodnie z art. 6 ust. 3 Prawa pocztowego wykonywanie działalności związanej z przyjmowaniem, przemieszczaniem i doręczaniem druków bezadresowych nie wymaga uzyskania zezwolenia ani wpisu do rejestru operatorów pocztowych i na mocy tego przepisu jest realizowane nie tylko przez Pocztę Polską, ale również przez inne podmioty gospodarcze działające na rynku.

   Biorąc pod uwagę, że w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy Prawo pocztowe Poczta Polska nie ma ustawowego obowiązku świadczenia usługi polegającej na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu druków bezadresowych, która jako usługa handlowa i w pełni komercyjna jest świadczona również przez inne podmioty gospodarcze działające na rynku pocztowym, to Dyrektor Generalny Poczty Polskiej, działając zgodnie z kompetencjami, jakie daje mu art. 23 ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska (Dz.U. Nr 106, poz. 675 z późn. zm.), miał prawo podjąć decyzję o niezawieraniu z danym kontrahentem, tj. Stowarzyszeniem Kultury Chrześcijańskiej im. ks. Piotra Skargi umowy cywilnoprawnej (handlowej) na wykonanie usługi wolnorynkowej, polegającej na rozpowszechnianiu przedmiotowego druku bezadresowego, uznając tę transakcję za niekorzystną dla wizerunku Poczty Polskiej jako publicznego operatora pocztowego w związku z licznymi sygnałami, jakie dochodziły do Poczty Polskiej ze strony mediów i parlamentarzystów na skutek wcześniejszego (w kwietniu oraz na przełomie maja i czerwca br.) przyjęcia przez Pocztę Polską tego druku do rozpowszechniania.

   Zanim odpowiem na postawione w interpelacji pytania chciałbym jeszcze wyjaśnić, że przepisy przywołanej wyżej ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska określają m.in. zakres kompetencji zarówno Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej, jak i Ministra właściwego ds. łączności w ramach pełnionej przez niego funkcji nadzorczej w odniesieniu do p.p.u.p. Poczta Polska.

   Zgodnie z art. 23 ust. 2 tej ustawy Dyrektor Generalny Poczty Polskiej podejmuje, z zastrzeżeniem art. 27 (zadania zastrzeżone w ustawie do właściwości Rady Poczty Polskiej), decyzje samodzielnie i ponosi za nie odpowiedzialność. Minister, zgodnie z art. 33 ust. 2 ma prawo władczego wkraczania w sprawy Poczty Polskiej tylko w przypadkach przewidzianych ustawą, przy czym w razie stwierdzenia, że decyzja Dyrektora Generalnego jest sprzeczna z prawem wstrzymuje w oparciu o art. 36 jej wykonanie i zobowiązuje Dyrektora Generalnego do jej zmiany lub uchylenia.

   Biorąc pod uwagę, że decyzja Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej w przedmiotowej sprawie została podjęta w ramach przyznanych mu w ustawie o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska uprawnień i nie narusza ona postanowień ustawy Prawo pocztowe, Minister właściwy ds. łączności nie ma podstaw do zmiany czy uchylenia tej decyzji.

   Odnosząc się do poszczególnych pytań, najpierw odpowiem na pytanie piąte. W piśmie z dnia 22 czerwca br. Wiceprezes Rady Ministrów Pani Izabela Jaruga-Nowacka, nawiązując do mającego miejsce w kwietniu oraz na przełomie maja i czerwca br. rozpowszechniania za pośrednictwem Poczty Polskiej druków bezadresowych ˝Powiedz Nie! Promocji homoseksualizmu w Warszawie˝ zwróciła się do Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej (z przekazaniem pisma do wiadomości Ministra Infrastruktury) o rozważenie możliwości uwrażliwienia pracowników Poczty Polskiej na przejawy dyskryminacji, które mogą pojawiać się w postaci napisów, rysunków lub innych znaków graficznych na przesyłkach, w tym drukach bezadresowych przekazywanych za pośrednictwem Poczty Polskiej oraz zobowiązanie pracowników do właściwej reakcji. Pani Wiceprezes w swoim piśmie powołuje się na art. 32 Konstytucji RP, art. 113, 183a i art. 94 Kodeksu Pracy oraz na Kartę Praw Podstawowych planowaną do włączenia do Konstytucji UE.

   W wykonaniu powyższego Z-ca Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej odpowiedzialny za pracę sieci placówek pocztowych wystosował do wszystkich Dyrektorów Okręgów Poczty pismo z dnia 6 lipca br., w którym uwrażliwia pracowników jednostek organizacyjnych na sprawy, o których mowa w piśmie Wiceprezes Rady Ministrów Pani Izabeli Jaruga-Nowackiej, przytaczając podane w nim argumenty.

   Powyższa informacja stanowi więc także odpowiedź na pytanie pierwsze i drugie.

   Odnośnie do pytania trzeciego wyjaśniam, że ani w Ministerstwie Infrastruktury, ani w Poczcie Polskiej nie odnoszono się do żadnych opinii, a tym samym nie uznawano bądź nie ich słuszności. Wszelkie kwestie związane ze sprawą przedmiotowego druku analizowane były wyłącznie w kontekście zgodności z przepisami prawa dotyczącymi kwestii świadczenia usług pocztowych przez Pocztę Polską.

   W odpowiedzi na pytanie czwarte wyjaśniam, że w związku z rozpowszechnianiem przez Pocztę Polską w kwietniu i na przełomie maja i czerwca br. przedmiotowego druku bezadresowego Prezes Kampanii Przeciw Homofobii złożył do Ministra Infrastruktury skargę, zarzucając dyskryminację. W odpowiedzi na nią, opierając się na przepisach ustawy Prawo pocztowe, wyjaśniłem, że Poczta Polska przyjęła druk do rozpowszechniania m.in. dlatego, że ani na opakowaniu, ani w widocznej części jego zawartości nie znajdowały się napisy, wizerunki, rysunki lub inne znaki graficzne naruszające prawo, przy czym podkreśliłem, że ustawa Prawo pocztowe nie nakłada na operatora obowiązku szczegółowej analizy przyjmowanego do rozpowszechniania druku bezadresowego. Ponadto wyjaśniłem, że obywatele, którzy nie życzą sobie dostarczania im druków bezadresowych, mogą dokonać stosownego zastrzeżenia w placówce pocztowej. Takie same wyjaśnienia przekazałem również Pani Wiceprezes Rady Ministrów Izabeli Jarudze-Nowackiej (pismo z dnia 9.07.br.).

   Odnosząc się do pytania szóstego, uważam, że Poczta Polska świadcząc zarówno powszechne usługi pocztowe jak i usługi polegające na przemieszczaniu druków bezadresowych, jest jedynie usługodawcą, a nie stroną w sprawie. W tym jednak wypadku, wbrew ww. zasadzie, z przyczyn, na które Poczta Polska nie ma wpływu, została ona w sprawę włączona i kosztem jej wizerunku zainteresowane strony pragną udowodnić swoje racje.

   Co do ostatniej poruszonej w zakończeniu kwestii dotyczącej kompetencji Poczty Polskiej, to uważam, że zostały one już wyjaśnione wyżej. Natomiast odpowiedź na pytanie, w jaki sposób Poczta Polska zamierza zadośćuczynić Stowarzyszeniu Kultury Chrześcijańskiej im. ks. Piotra Skargi jest oczywista. Skoro Poczta Polska nie jest ustawowo zobligowana do świadczenia usługi polegającej na rozpowszechnianiu druków bezadresowych, to odmowa wykonania jakiejkolwiek innej niż powszechna usługi komercyjnej nie może skutkować jakimikolwiek roszczeniami potencjalnego kontrahenta w stosunku do Poczty Polskiej.

   Przedstawiając powyższe, wyrażam jednocześnie nadzieję, że w sposób wyczerpujący wyjaśniłem sprawę i odpowiedziałem na pytania postawione przez Pana Artura Zawiszę w swojej interpelacji.

   Z poważaniem

   Minister

   Krzysztof Opawski

   Warszawa, dnia 28 września 2004 r.