Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości

na interpelację nr 8091

w sprawie zasad przeprowadzenia egzaminu na aplikację adwokacką w 2004 r. na przykładzie Okręgowej Rady Adwokackiej w Rzeszowie

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelację Pana Posła Jana Burego, przesłaną przy piśmie z dnia 7 września 2004 r. Nr SPS-0202-8091/04, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 58 pkt 12 lit. j ustawy - Prawo o adwokaturze jest niezgodny z przepisami Konstytucji RP.

   Powołany przepis Prawa o adwokaturze stanowił dotychczas podstawę prawną do ustalania przez Naczelną Radę Adwokacką zasad przeprowadzania konkursu na aplikację adwokacką.

   Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego przepis ten przestaje obowiązywać, a w konsekwencji utracą moc obowiązujące zasady przeprowadzania konkursu na aplikację adwokacką określone przez Naczelną Radę Adwokacką.

   Zgodnie z interpretacją Trybunału Konstytucyjnego pozbawienie mocy obowiązującej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją nie powoduje automatycznie prawnej bezskuteczności aktów i czynności podjętych przed ogłoszeniem wyroku Trybunału. Fakt rozpoczęcia procedury konkursowej przemawia też - ze względu na potrzebę ochrony zaufania do prawa - za dopuszczeniem kontynuowania rozpoczętego już postępowania konkursowego na dotychczasowych zasadach. Zatem - zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego - procedury rozpoczęte toczą się według dotychczasowych regulacji.

   Analogiczny pogląd w omawianej sprawie wyrazili przedstawiciele nauki. Minister Sprawiedliwości podzielił ich stanowisko, a dotyczy ono również - podnoszonej w interpelacji - sprawy naboru na aplikację adwokacką w Rzeszowie.

   Odnośnie do pytania Pana Posła dotyczącego kontroli zasad naboru na aplikację adwokacką uprzejmie wyjaśniam, że Minister Sprawiedliwości nie sprawuje zwierzchniego nadzoru nad adwokaturą, zaś nabór na aplikację adwokacką - zgodnie z ustawą Prawo o adwokaturze - organizują i przeprowadzają okręgowe rady adwokackie.

   Minister nie nadzoruje więc procedury przyjęć na aplikację i nie ma uprawnień kontrolnych w tym zakresie. Dotyczy to także - podniesionej przez Pana Posła - kwestii kosztów związanych z egzaminem konkursowym. Analiza tych kosztów oraz ocena zasadności opłat ustalanych i pobieranych przez samorząd adwokacki od kandydatów na aplikację wykracza poza zakres uprawnień Ministra Sprawiedliwości.

   Należy dodać, że uchwały okręgowych rad adwokackich dotyczące przyjęcia na aplikację mogą być - jak inne uchwały - zaskarżone przez zainteresowanych do Naczelnej Rady Adwokackiej.

   Kompetencje Ministra w omawianej problematyce ograniczają się do ewentualnego sprzeciwu w sprawie wpisu określonej osoby na listę aplikantów oraz rozpatrywania odwołań kandydatów od ostatecznych decyzji odmawiających wpisu na tę listę.

   Odnosząc się do kwestii nowelizacji obowiązujących przepisów prawnych, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Sprawiedliwości intensywnie prowadzi się prace legislacyjne dla uregulowania zasad i trybu naboru kandydatów na aplikację adwokacką zgodnie z sugestiami Trybunału Konstytucyjnego dotyczącymi poszanowania wolności i praw obywatelskich. W rozważanych koncepcjach uwzględniane są także problemy podnoszone w interpelacji Pana Posła, dotyczące prowadzenia konkursów i opłat pobieranych z tego tytułu, a także opinie i propozycje środowisk prawniczych.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Sylweriusz Królak

   Warszawa, dnia 21 września 2004 r.