Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 8005

w sprawie łamania przepisów prawa pracy w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Finansów

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Barbary Marianowskiej z dnia 20 sierpnia 2004 roku w sprawie łamania przepisów prawa pracy w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Finansów przedstawiam uprzejmie poniższe wyjaśnienia.

   1. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 roku postanowień art. 15 pkt 4 i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U. Nr 137, poz. 1302) z dniem tym zmienione zostały zasady finansowania wynagrodzeń pracowników poprzez włączenie części premii do wynagrodzeń budżetowych.

   Stosownie do wyżej wymienionych przepisów z dniem 1 stycznia 2004 r. nastąpiło przeniesienie ze środków specjalnych do budżetu państwa finansowania wynagrodzeń pracowników jednostek skarbowych w części odpowiadającej wartości 60% ujętych w budżecie państwa na 2003 rok wynagrodzeń osobowych, skorygowanych o wskaźnik wynagrodzeń.

   Przedłużające się prace nad uchwaleniem ustawy budżetowej na 2004 rok zakończone uchwaleniem ustawy w dniu 23 stycznia 2004 roku, a także konieczność wypracowania modelu zasad włączenia premii do wynagrodzeń i uzgodnienie go ze związkami zawodowymi spowodowały, że prace związane z przeliczeniem wynagrodzeń pracowników we wszystkich jednostkach organizacyjnych zostały zakończone w maju br. Sprawozdawczość kwartalna dotycząca planu etatów i wynagrodzeń przedstawiona przez jednostki skarbowe za drugi kwartał br. przedstawiła już nowe wynagrodzenia, a więc pokazała - w stosunku do przyjętego modelu - prawidłowość włączenia premii do wynagrodzeń. Do dnia dzisiejszego z żadnej jednostki nie dotarły do Ministerstwa Finansów skargi w sprawie braku wypłaty nowych wynagrodzeń w jednostkach skarbowych.

   2. Należy zauważyć, że w 2004 roku funkcjonuje nadal ˝fundusz premiowy˝ tworzony na podstawie art. 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz zarządzenia nr 41 Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2003 r. w sprawie rodzajów wpływów budżetowych uznawanych za dodatkowe, sposobu ich rozdysponowania oraz zasad przyznawania premii (Dz.Urz. Min. Fin. Nr 17, poz. 95), co wskazywałoby, że łączne średnie wynagrodzenie w roku 2004 nie powinno być niższe niż w 2003 roku.

   Jednakże w głosowaniu w Sejmie nad ustawą budżetową na 2004 rok na posiedzeniu z dnia 23 stycznia br., pomimo protestów przedstawicieli Rządu i Ministerstwa Finansów, nałożono obowiązek wpłaty do budżetu 40% planowanych wpływów środków specjalnych (art. 45 ustawy budżetowej na 2004 rok Dz.U. Nr 17, poz. 167). Za tym niekorzystnym dla pracowników skarbowości rozwiązaniem, pozbawiającym ich części wynagrodzeń, głosowała także autorka niniejszej interpelacji Pani Poseł Barbara Marianowska.

   Tak wysokie obciążenie przychodów środków specjalnych spowodowało, że pracownicy jednostek zostali pozbawieni premii za I kwartał 2004 roku, a za II kwartał prawo do wypłaty premii uzyskała połowa jednostek skarbowych, jednakże w bardzo niewielkich kwotach.

   3. Prawidłowości naliczania i wypłacania od 1 stycznia 2004 r. należnych pracownikom wypłat obligatoryjnych ze środków specjalnych, tj. nagród jubileuszowych, odpraw emerytalnych, ekwiwalentów za urlop oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zostały uregulowane wytycznymi przesłanymi do jednostek skarbowych (OS2-033-2/2004/M/OS 142 z dnia 12 stycznia br. oraz OS2-033-2/1/2004/OS 2255 z 12 maja br.) oraz liczną korespondencją z Państwową Inspekcją Pracy, co pozwoliło na ujednolicenie zasad wypłacania w jednostkach świadczeń z tytułu tych wypłat.

   Jak wskazano w pkt. 1, prace związane z przeliczeniem wynagrodzeń pracowników zostały zakończone w maju br. Zasady włączenia części dotychczasowej premii do wynagrodzeń były całkowicie jawne i każdy pracownik mógł się z nimi zapoznać.

   Obecne niezadowolenie pracowników jednostek skarbowych spowodowane jest zaistniałą sytuacją w związku z brakiem środków w I półroczu na wypłatę premii kwartalnych w znacznej części jednostek, co spowodowało, że wynagrodzenia pracowników jednostek skarbowych - izby skarbowe, urzędy skarbowe i urzędy kontroli skarbowej - były niższe o około 600 zł miesięcznie w porównaniu do wynagrodzeń, które otrzymywaliby pracownicy przy niezmienionych zasadach finansowania wynagrodzeń. Podkreślenia wymaga również, iż obowiązek wpłaty do budżetu 40% planowanych wpływów środków specjalnych minimalizuje możliwość wypłacenia premii, czyli elementu wynagrodzenia uzależnionego od faktycznych efektów pracy, a tym samym skutkuje brakiem instrumentu motywacyjnego w stosunku do pracowników, przy coraz bardziej złożonym i odpowiedzialnym zakresie ich zadań.

   Łączę wyrazy szacunku

   Sekretarz stanu

   Stanisław Stec

   Warszawa, dnia 7 września 2004 r.