Odpowiedź ministra skarbu państwa - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów - na ponowną interpelację posła Zdzisława Jankowskiego

na interpelację nr 7753

w sprawie pozostawienia Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego SA w wyłącznej strukturze własnościowej Skarbu Państwa

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na kolejną interpelację Pana Posła Zdzisława Jankowskiego dotyczącą pozostawienia Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego SA w wyłącznej strukturze własnościowej Skarbu Państwa z dnia 8 września 2004 r. (znak: SPS-0202-7753p/04) przedstawiam poniżej stanowisko wobec kwestii poruszanych w przedmiotowym dokumencie.

   Uprzejmie informuję, że Minister Skarbu Państwa ma obowiązek realizacji swoich ustawowych obowiązków. Do głównych zadań Ministerstwa Skarbu Państwa w 2004 r. należy prywatyzacja PKO BP SA. Sprzedaż do 30% akcji PKO BP SA w ofercie publicznej w 2004 r. została zaplanowana w kolejnych dokumentach akceptowanych przez Ministra Skarbu Państwa, Radę Ministrów oraz Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Dokumenty te zostały przywołane w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Zdzisława Jankowskiego z dnia 13 lipca 2004 r., udzielonej pismem z dnia 5 sierpnia 2004 r. o znaku: MSP/DIF/3288/04/JK.

   Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że w dniu 21 września 2004 r. prywatyzacja PKP BP SA była przedmiotem obrad Komisji Skarbu Państwa Sejmu RP, która pozytywnie zaopiniowała przekazane przez Ministra Skarbu Państwa założenia prywatyzacji PKP BP SA oraz rekomendowała podjęcie przez Sejm RP uchwały zezwalającej na sprzedaż do 30% akcji Banku w ofercie publicznej. W dniu 23 września 2004 r. Sejm RP przeprowadził debatę na temat prywatyzacji PKP BP SA, natomiast w dniu 24 września 2004 r. wyraził na nią zgodę.

   Zbycie do 30% akcji PKP BP SA w ofercie publicznej w 2004 r. uzyskało więc akceptację zarówno Rady Ministrów, jak i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

   Minister Skarbu Państwa ma więc obowiązek przeprowadzenia oferty publicznej PKP BP SA.

   W świetle opinii Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej oraz Departamentu Integracji Europejskiej i Współpracy z Zagranicą Ministerstwa Skarbu Państwa wyłącznie z tej oferty inwestorów zagranicznych stanowiłoby naruszenie prawa wspólnotowego, w szczególności swobody przepływu kapitału oraz swobody prowadzenia działalności gospodarczej, a także zobowiązań Polski wobec Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

   Ograniczenie sprzedaży akcji PKP BP SA jedynie dla inwestorów krajowych stanowi dyskryminację inwestorów zagranicznych i jest niezgodne z art. 56 Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (TWE). Zakup i sprzedaż oraz transakcje z udziałem papierów wartościowych objęte są postanowieniami TWE w zakresie swobody przepływu kapitału. Zgodnie z art. 56 TWE wszelkie ograniczenia przepływu kapitału pomiędzy państwami członkowskimi a krajami trzecimi w prawie krajowym państw członkowskich są zabronione.

   Zgodnie z treścią Dyrektywy Rady z dnia 24 czerwca 1988 r. w sprawie wykonania art. 67 TWE (88/361/EEC) precyzującej, dla potrzeb praktyki, formy przepływów kapitałowych, nabywanie akcji/udziałów w podmiotach gospodarczych uznane zostało za jedną z ww. form i tym samym objęte traktatową ochroną zakazującą jego ograniczanie. Nabywanie akcji w firmach krajowych przez inwestorów z innego państwa członkowskiego jest również definiowane jako prawo do prowadzenia działalności gospodarczej.

   Wg zapisów Komunikatu Komisji Europejskiej (97/C 220/06) na temat pewnych prawnych aspektów dotyczących inwestycji wewnętrznych w Unii Europejskiej wszelkie ograniczenia swobody przepływu kapitału zarówno te o charakterze dyskryminacyjnym (tzn. mające zastosowanie tylko wobec inwestorów z innych państw UE), jak również o charakterze niedyskryminacyjnym są niedozwolone. Poszanowanie zasady ˝równego traktowania˝ oznacza zakaz zarówno bezpośredniej, jak i pośredniej dyskryminacji, a w związku z tym zakazana jest dyskryminacja na podstawie narodowościowej, jak również stosowanie wszelkich innych środków, które dzięki jakiemukolwiek innemu kryterium odniosłyby w ostatecznym rachunku taki sam skutek.

   Ograniczenie możliwości nabywania akcji PKP BP SA wprowadzanych do publicznego obrotu przez inwestorów nieposiadających miejsca zamieszkania w Polsce jest środkiem o charakterze dyskryminującym, naruszającym prawo wspólnotowe. Przypadek zastosowania podobnych ograniczeń dyskryminujących w portugalskim procesie prywatyzacyjnym został zakwestionowany przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości i uznany za niezgodny z prawem UE (sprawa Komisji Europejskiej przeciwko Portugalii - C - 367/09). Prawo krajowe Portugalii, a w tym szczególnie pakiet ustaw prywatyzacyjnych, ustalało dopuszczalny możliwy udział kapitału zagranicznego w kapitale prywatyzowanych przedsiębiorstw krajowych. Zarówno Komisja Europejska, jak i Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznały, że poprzez przyjęcie i utrzymanie w mocz takich przepisów Portugalia nie wypełniła zobowiązań wynikających z artykułów 56 oraz 43 Traktatu.

   Ograniczenie udziału inwestorów zagranicznych w ofercie publicznej akcji PKO BP SA może zostać potraktowane przez Komisję Europejska jako naruszenie podstawowych, traktatowych zasad, a w konsekwencji może stanowić podstawę skierowania sprawy do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

   Polska jako członek OECD jest zobligowana do wypełniania zobowiązań przyjętych przez nasz kraj w procesie przystąpienia do tej Organizacji. Zgodnie bowiem z treścią Oświadczenia Rządu RP, dotyczącego przyjęcia przez Rzeczpospolitą Polską zobowiązań wynikających z członkostwa w OECD, przyjętego w dniu 1 lipca 1996 r. ˝Polska będzie kontynuować szybką prywatyzację majątku państwowego i zapewni inwestorom zagranicznym dostęp na równych prawach z inwestorami krajowymi do tego procesu, na bazie przejrzystych zasad i procedur˝.

   Przyjęty przez Polskę Kodeks Liberalizacji Przepływów Kapitałowych OECD nakłada na państwa członkowskie tej organizacji zobowiązania dotyczące likwidacji ograniczeń przepływów kapitałowych w stopniu koniecznym dla efektywnej współpracy gospodarczej. Państwa zobowiązane są do traktowania wszelkiego majątku pozostającego własnością osób zagranicznych w sposób taki sam, w jaki traktują majątek osób krajowych.

   Przedstawiając powyższe argumenty, chciałbym ponownie zapewnić, że sprzedaż do 30% akcji PKP BP SA inwestorom giełdowym nie stanowi zagrożenia dla zachowania narodowego charakteru Banku. Tym bardziej że do Statutu PKP BP SA został wprowadzony zapis, z którego wynika, iż Bank prowadzi działalność z zachowaniem narodowego charakteru.

   Skarb Państwa zamierza utrzymać kontrolę nad PKP BP SA poprzez zachowanie większościowego pakietu akcji. Zgodnie ze Statutem Banku zbycie tego pakietu będzie wymagało uzyskania zgody Rady Ministrów.

   Statut PKP BP SA przewiduje również instytucję Uprawnionego Akcjonariusza (którym jest Minister Skarbu Państwa) mającego istotny wpływ m.in. na skład Rady Nadzorczej Banku.

   W mojej opinii oferta publiczna akcji PKP BP SA wpłynie pozytywnie na dalszy rozwój Banku, sektora finansowego w Polsce, krajowego rynku kapitałowego i polskiej gospodarki.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Jacek Socha

   Warszawa, dnia 18 października 2004 r.