Odpowiedź sekretarza stanu

w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 7740

w sprawie umów o pracę zawieranych przez pracodawców z młodocianymi uczniami zasadniczych szkół zawodowych w celu przygotowania zawodowego

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo z dnia 13 lipca nr SPS-0202-7740/04 uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację Pana Posła Roberta Smolenia dotyczącą zawieranych przez pracodawców z młodocianymi umów o pracę w celu przygotowania zawodowego.

   Sprawy dotyczące przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. ( Dz. U. Nr 60, poz. 278 i z 2002 r. Nr 197, poz. 663). Przepisy powyższego rozporządzenia zostały wydane na podstawie art. 191 § 3 i art. 195 § 2 ustawy Kodeks pracy. Niniejsze rozporządzenie określa, iż pracodawca jest obowiązany zawrzeć z młodocianym na piśmie umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, stosownie do przepisów art. 195 § 1 Kodeksu pracy.

   Przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników może odbywać się w formie nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

   Pracodawcy zatrudniający młodocianych w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu, zgodnie z § 10 ww. rozporządzenia mogą kierować ich na dokształcanie teoretyczne do zasadniczej szkoły zawodowej albo do ośrodka dokształcania i doskonalenia zawodowego lub organizować to dokształcenie we własnym zakresie.

   Pracodawcy kierujący młodocianych na dokształcanie teoretyczne do zasadniczych szkół zawodowych powinni respektować przepisy rozporządzeń:

   - Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 29, poz. 323 z późn. zm.);

   - Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.).

   Nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy. Zawody, w których odbywa się ta nauka oraz czas jej trwania, określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 maja 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego ( Dz. U. Nr 114, poz. 1195). Oznacza to, iż kształcenie w zawodach ˝szkolnych˝ realizowane jest w okresie dwuletnim lub trzyletnim.

   Młodociani będący jednocześnie uczniami zasadniczych szkół zawodowych wypełniają obowiązki ucznia - zgodnie ze statutem szkoły - i mają prawo do uzyskania pozytywnych ocen ze wszystkich zajęć edukacyjnych wymienionych w planie nauczania, jeżeli wykazali się w tym zakresie wiedzą i umiejętnościami, a także mają prawo do uzyskania świadectwa ukończenia szkoły.

   W związku z powyższym pracodawcy są zobowiązani do przekazywania zasadniczym szkołom zawodowym wystawionych młodocianym ocen z nauki zawodu, tak aby rada pedagogiczna szkoły mogła zatwierdzić wyniki klasyfikacji końcoworocznej, zaś szkoła wydać świadectwo ukończenia - zgodnie z terminami przyjętymi w przepisach prawa oświatowego.

   Przepisy rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych określają, że nauka zawodu młodocianego kończy się egzaminem.

   Młodociani dokształcający się w zasadniczych szkołach zawodowych - już absolwenci - zdają egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe, zgodnie z § 92 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 29, poz. 323 z późn. zm.). Pierwszy egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe przeprowadzany przez okręgowe komisje egzaminacyjne odbył się w czerwcu i lipcu bieżącego roku.

   Młodociani dokształcający się w innych formach niż szkolne zdają egzamin na tytuł robotnika wykwalifikowanego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych ( Dz. U. Nr 103, poz. 472 ).

   Natomiast młodociani zatrudnieni u pracodawców będących rzemieślnikami, dokształcający się w zasadniczych szkołach zawodowych, a także dokształcający się w innych formach niż szkolne, zdają egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami o egzaminach kwalifikacyjnych na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie ( rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 grudnia 2002 r. w Dz. U. z 2003 r. Nr 20, poz. 171).

   Jednocześnie uprzejmie informuję, że sprawy dotyczące podpisywania przez pracodawców umów z młodocianymi, a w związku z tym przysługujących pracodawcom ulg rozstrzyga, zgodnie z kompetencjami, Ministerstwo Gospodarki i Pracy.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Tadeusz Szulc

   Warszawa, dnia 22 lipca 2004 r.