Odpowiedź przewodniczącego Komisji Nadzoru

Ubezpieczeń Funduszy Emerytalnych

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 7723

w sprawie reakcji Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych na proces zamiany polis ubezpieczeń grupowych wieloletnich na analogiczne roczne w niektórych firmach ubezpieczeniowych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Artura Zawiszy, w której zawarta została prośba o przekazanie przez Prezesa Rady Ministrów opinii Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych o procesie zamiany wieloletnich grupowych umów ubezpieczenia na życie na umowy roczne, uprzejmie informuję, że Prezes Rady Ministrów do udzielenia odpowiedzi na interpelację upoważnił Ministra Finansów.

   Mając powyższe na względzie, wystąpiłem do Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych o zajęcie stanowiska w sprawie.

   W załączeniu przekazuję odpowiedź otrzymaną od Pana Prof. dr. hab. Jana Monkiewicza Przewodniczącego Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy, zawierającą opinię Komisji w sprawie przedstawionej przez Pana Posła Artura Zawiszę.

   W związku z interpelacją Pana Posła Artura Zawiszy dotyczącą działań PZU Życie S.A. związanych z zamianą bezterminowych grupowych umów ubezpieczenia na życie na umowy roczne, proszę o przyjęcie następującego stanowiska.

   Z informacji posiadanych przez organ nadzoru wynika, że PZU Życie SA od roku 2002, pod wpływem rosnących nacisków ze strony klientów zakładu ubezpieczeń na obniżenie wysokości składek w grupowych ubezpieczeniach pracowniczych typu P, dokonuje za ich zgodą zmian warunków umów ubezpieczenia. Na wniosek klienta dotychczasowa umowa gwarantująca osobom ubezpieczonym ochronę ubezpieczeniową na cały przyszły okres zatrudnienia zostaje rozwiązana, zaś w to miejsce zawierana jest nowa umowa na czas określony, gwarantująca najczęściej ten sam zakres i wysokość świadczeń przy obniżonej składce, w tym w szczególności prawo do indywidualnej kontynuacji w przypadku odejścia ubezpieczonego z zakładu pracy.

   W nowych umowach ubezpieczenia obowiązujące świadczenia, wysokość składki oraz prawa ubezpieczonego zagwarantowane są na rok z możliwością przedłużenia, o ile żadna ze stron nie wniesie sprzeciwu. Zgoda PZU Życie SA na przedłużenie umowy na dotychczasowych warunkach na kolejny rok uzależniona jest od pozytywnego wyniku oceny wystarczalności składki na pokrycie przewidywanych zobowiązań oraz kosztów obsługi umów ubezpieczenia. Powyższa ocena zależna jest od wielu czynników, w tym w szczególności od obserwacji zmian śmiertelności w Polsce i zmian struktury wiekowej populacji osób ubezpieczonych. W efekcie można oczekiwać w przyszłości zarówno sytuacji, w których będzie możliwe przedłużenie umowy na dotychczasowych warunkach (np. duże grupy o stabilnej strukturze ubezpieczonych) jak i sytuacji, w których nie będzie to możliwe.

   Konsekwencją powyższego postępowania będzie dopasowanie wysokości składek do wysokości przewidywanych świadczeń i kosztów w kolejnych ˝odnowieniowych˝ okresach ubezpieczenia oraz w okresie indywidualnej kontynuacji, co należy uznać za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa wskazującymi, że ˝składkę ubezpieczeniową ustala się w wysokości, która powinna co najmniej zapewnić wykonanie wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia i pokrycie kosztów wykonywania działalności ubezpieczeniowej˝.

   W związku z tym, iż w kolejnych okresach, na które będzie przedłużana nowa umowa ubezpieczenia, składka będzie adekwatna do przewidywanych w danym okresie zobowiązań, nie jest potrzebne tworzenie rezerwy ubezpieczeń na życie, co powoduje, że zakład ubezpieczeń po zmianie umowy może rozwiązać stosowną część rezerw.

   Należy zauważyć, że wyniki dotychczas przeprowadzonych przez organ nadzoru kontroli rezerw techniczno-ubezpieczeniowych PZU Życie SA nie wskazują, że wysokość tych rezerw jest nieprawidłowa. W szczególności nie ma podstaw do stwierdzenia, że występuje ˝niedoszacowanie rezerw przy polisach wieloletnich˝.

   Na marginesie można również zauważyć, iż przedmiotowy proces zamiany umów grupowego ubezpieczenia pracowniczego, skutkujący zmniejszeniem się zobowiązań z bezterminowych umów ubezpieczenia, nie powinien mieć negatywnego wpływu na wycenę wartości PZU Życie SA.

   W opinii organu nadzoru powyższe działania wykonywane przez PZU Życie SA nie naruszają prawa, a wprowadzane zmiany są zgodne z technicznymi zasadami prowadzenia działalności ubezpieczeniowej. Należy podkreślić, że grupowe pracownicze ubezpieczenie na życie oferowane dotychczas przez PZU Życie SA było produktem bardzo specyficznym i funkcjonowało na zasadzie zbliżonej do formuły ubezpieczeń społecznych, gdzie składki ˝młodych˝ członków grupy finansują świadczenia ˝starszych˝.

   Jeżeli chodzi o zawarte w interpelacji zapytanie dotyczące ˝środków zaradczych˝, jakie może stosować Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych pragnę poinformować, że zgodnie z ustawą z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm.) organ nadzoru może w szczególności: wydawać zalecenia w stosunku do zakładu ubezpieczeń, nakładać kary pieniężne na zakład ubezpieczeń lub na członków zarządu zakładu, zwołać posiedzenie zarządu lub rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń z określonym porządkiem obrad, zażądać zwołania walnego zgromadzenia zakładu ubezpieczeń, cofnąć zezwolenie zakładowi ubezpieczeń na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie jednej lub więcej grup ubezpieczeń.

   Z poważaniem

   Przewodniczący Komisji

Nadzoru Ubezpieczeń Funduszy Emerytalnych

   Jan Monkiewicz

   Warszawa, dnia 30 lipca 2004 r.