Odpowiedź ministra zdrowia

na interpelację nr 5979

w sprawie sfinansowania badań w zakresie profilaktyki raka piersi u kobiet

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pań Posłanek Elżbiety Łukacijewskiej i Teresy Piotrowskiej, przesłaną przy piśmie pan marszałka znak: SPS-0202-5979 z dnia 18 grudnia 2003 r., w sprawie sfinansowania badań w zakresie profilaktyki raka piersi u kobiet proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Uwzględniając potrzebę wieloaspektowego działania w zakresie walki z chorobami nowotworowymi, jesteśmy zdeterminowani jak najszybciej wdrożyć do realizacji stosowny program działań, wspólnie uzgodniony ze środowiskiem specjalistów z wielu dziedzin onkologii. Problemy związane z opracowaniem takiego programu były przedmiotem wielokrotnych uzgodnień dokonanych w siedzibie Ministerstwa Zdrowia z przedstawicielami Polskiej Unii Onkologii.

   Informuję, że w celu przyspieszenia i zakończenia prac nad Narodowym Programem Zwalczania Chorób Nowotworowych podjąłem decyzję o powołaniu zespołu, który przygotuje ww. program zgodnie z obowiązującymi przepisami.

   W skład zespołu wchodzą wybitni specjaliści, krajowi konsultanci z różnych dziedzin onkologii:

   - prof. dr hab. med. Marek Nowacki,

   - prof. dr hab. med. Zbigniew Zatoński,

   - dr Janusz Meder - prezes Polskiej Unii Onkologii,

   - dr Marek Balicki - senator RP, współzałożyciel Polskiej Unii Onkologii,

   - dr Krzysztof Kuszewski - doradca Rady Naukowej i Rady Ekonomicznej Polskiej Unii Onkologii,

   - prof. dr hab. med. Jerzy Kowalczyk - konsultant krajowy ds. Onkologii Dziecięcej,

   - prof. dr hab. med. Jan Kornafel - konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii onkologicznej,

   - prof. dr hab. med. Bogusław Maciejewski - konsultant krajowy w dziedzinie radioterapii,

   - prof. dr hab. med. Jan Steffen - kierownik Zakładu Immunologii Centrum Onkologii, przewodniczący Rady Naukowej Centrum Onkologii,

   - prof. dr hab. med. Tadeusz Popiela kierownik Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej i Gastrologicznej CMUJ, przewodniczący Rady Naukowej Polskiej Unii Onkologii,

   - dr med. Stanisław Góźdź - dyrektor Świętokrzyskiego Centrum Onkologii, prezes Krajowego Stowarzyszenia Rady Dyrektorów Ośrodków Onkologicznych.

   Termin opracowania programu zgodnego z zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie zasad prowadzenia prac nad opracowaniem i realizacją programów zdrowotnych dotyczącego zwalczania nowotworów złośliwych w Polsce, pierwotnie określony w zarządzeniu do końca grudnia 2003 r., został na prośbę przewodniczącego zespołu przesunięty na koniec lutego 2004 r. W związku z powyższym mamy nadzieję na rozpoczęcie wdrażania zaproponowanego przez zespół programu od marca 2004 r.

   Niezależnie od trwających prac koncepcyjnych w projekcie ustawy budżetowej na rok 2004 zostały zaplanowane środki finansowe na realizację ˝programów onkologicznych˝.

   Ponieważ choroby nowotworowe stanowią w Polsce wciąż bardzo poważny problem zdrowotny i społeczny, uważam, że wymaga on wielokierunkowego działania. Dlatego też Ministerstwo Zdrowia w pełni popiera potrzebę wieloaspektowego działania w zakresie walki z chorobami nowotworowymi, a realizowane w ostatnich latach przez resort programy polityki zdrowotnej są tego dowodem. Należy wspomnieć o podejmowanych w ramach wspomnianych programów działaniach, ukierunkowanych na zapewnienie znacznej poprawy dostępności do metod wczesnego rozpoznawania chorób nowotworowych i skuteczności leczenia chorób nowotworowych poprzez optymalną alokację wzrastających z roku na rok środków finansowych.

   Tym niemniej o ilości przesiewowych badań mammograficznych w kierunku wczesnego wykrywania raka piersi, które w najbliższych latach będą realizowane przez zakłady opieki zdrowotnej na terenie Polski, decydować będzie przede wszystkim wysokość środków finansowych, pozostających w dyspozycji Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Ministerstwa Zdrowia.

   Rozwijając poruszoną przez Panie Posłanki kwestię dotyczącą stanu zaspokojenia potrzeb w zakresie realizacji badań przesiewowych (mammograficznych), szczególnie na terenie małych aglomeracji, należy przyznać, że wzrasta zainteresowanie kobiet tym rodzajem badań profilaktycznych, lecz należy stwierdzić, że jest ono większe w dużych aglomeracjach i u kobiet o wyższym statusie socjalnym. Kierując się oceną wykonania programów badań przesiewowych raka piersi, jak również raka szyjki macicy, finansowanych ze środków Ministerstwa Zdrowia w ramach programów polityki zdrowotnej, należy zwrócić uwagę, iż zdarzają się również przypadki niewykonania przez realizatorów wspomnianych programów pełnej liczby zleconych im badań, co jest tłumaczone niskim poziomem zgłaszalności pacjentek do udziału w programach.

   Jest to niestety przykład obecnego u kobiet polskich niskiego poziomu świadomości o konieczności stosowania samokontroli oraz udziału w badaniach profilaktycznych ukierunkowanych na wczesne wykrywanie najczęściej występujących w Polsce nowotworów.

   Dążąc do jak najwyższego zaspokojenia potrzeb w zakresie profilaktyki raka piersi, jak i raka szyjki macicy, Ministerstwo Zdrowia sukcesywnie zwiększało wysokość środków przeznaczonych na badania przesiewowe we wspomnianym zakresie. Na realizację wymienionych wyżej programów profilaktycznych w latach 2000-2003 przeznaczona została przez Ministerstwo Zdrowia kwota w wysokości blisko 44 000 000 zł.

   Niezależnie od programów polityki zdrowotnej ukierunkowanych na zwiększenie wykrywalności raka piersi i raka szyjki macicy, finansowanych przez resort zdrowia, w ramach systemu ubezpieczeń zdrowotnych realizowane były przez kasy chorych i są nadal przez Narodowy Fundusz Zdrowia świadczenia zdrowotne i profilaktyczne w kierunku wczesnego wykrywania raka piersi i raka szyjki macicy. Według informacji uzyskanej z Narodowego Funduszu Zdrowia w latach 2000-2003 na profilaktykę raka piersi i raka szyjki macicy przeznaczone zostaną środki w wysokości 62 000 000 zł.

   Należy jednak podkreślić, że pomimo ograniczonych możliwości finansowych programy badań przesiewowych dla wczesnego wykrywania raka piersi, szyjki macicy w sposób ciągły od roku 2000 są finansowane przez Ministra Zdrowia i stanowią stały element jego polityki zdrowotnej. Stopniowo wzrastają również nakłady finansowe na badania profilaktyczne przeznaczane zarówno przez resort zdrowia, jak również w ramach systemu ubezpieczeń zdrowotnych. Także w strategii działania określonej przez Ministra Zdrowia na rok 2004 kluczowymi będą między innymi działania na rzecz walki z chorobami nowotworowymi, między innymi skierowane na wczesne wykrywanie raka piersi i raka szyjki macicy.

   Wymienione wyżej zadania winny się znaleźć, i mamy nadzieję, że znajdą się, w Narodowym Programie Zwalczania Chorób Nowotworowych, opracowywanym właśnie przez wymienione wyżej grono ekspertów z różnych dziedzin onkologii. Ponadto jednym z zadań planowanych do realizacji w najbliższej przyszłości, w ramach działań na rzecz przeciwdziałania chorobom nowotworowym w Polsce, jest rozbudowa sieci modelowych ośrodków screeningowych raka piersi oraz raka szyjki macicy (których jest w tej chwili na terenie kraju 12), oraz zapewnienie ciągłej realizacji w tych placówkach programów profilaktycznych wczesnego wykrywania raka piersi i raka szyjki macicy.

   Z poważaniem

   Minister

   Leszek Sikorski

   Warszawa, dnia 1 stycznia 2004 r.