Odpowiedź pełniącego obowiązki ministra skarbu państwa

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 5955

w sprawie zapewnienia efektywnego nadzoru państwa nad wykorzystaniem majątku narodowego powierzonego Polskiej Żegludze Morskiej i Polskiej Żegludze Bałtyckiej

   W związku z pismem Pana Marka Wikińskiego Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 23.12.2003 r., znak SSP-4401-1151/03, dotyczącym interpelacji Pana posła Tomasza Szczypińskiego w sprawie zapewnienia efektywnego nadzoru państwa nad wykorzystaniem majątku narodowego powierzonego Polskiej Żegludze Morskiej w Szczecinie i Polskiej Żegludze Bałtyckiej SA w Kołobrzegu, uprzejmie informuję, co następuje.

   Zgodnie z ustawą z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, Minister Skarbu Państwa jako organ założycielski ma bardzo ograniczone możliwości wpływu na funkcjonowanie przedsiębiorstwa państwowego. Artykuł 46a cyt. ustawy nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek zgłaszania organowi założycielskiemu zamiaru dokonania czynności prawnej, mającej za przedmiot mienie przedsiębiorstwa zaliczone, zgodnie z odrębnymi przepisami, do rzeczowego lub finansowego majątku trwałego, polegającej m.in. na wniesieniu do spółki lub fundacji, dokonaniu darowizny, nieodpłatnemu oddaniu do używania innym podmiotom w drodze umów prawa cywilnego. Organ założycielski może w terminie miesiąca od otrzymania zgłoszenia nie wyrazić zgody na dokonanie czynności prawnej objętej zamiarem.

   Na dzień dzisiejszy nie jest możliwe przekształcenie PP PŻM w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, ponieważ przedsiębiorstwo na koniec roku 2002 wykazywało ujemne fundusze własne w wysokości 155 mln zł. Według ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji z dnia 30 sierpnia 1996 r. komercjalizacji nie mogą podlegać przedsiębiorstwa państwowe, których fundusze własne są niższe niż równowartość kwoty określonej w Kodeksie spółek handlowych, tj. 50 tys. zł.

   Nie jest również możliwe ustanowienie nad przedsiębiorstwem zarządu komisarycznego, który zapewniłby kontrolę organu założycielskiego nad przedsiębiorstwem, bowiem brak jest przesłanek ustawowych (przesłanka dla wszczęcia postępowania naprawczego i ustanowienia zarządu komisarycznego - prowadzenie przez przedsiębiorstwo działalności ze stratą).

   PŻM pomimo swojej struktury składającej się z szeregu spółek zależnych i stowarzyszonych, mających siedziby zarówno w kraju, jak i za granicą, nie jest zobowiązane w świetle przepisów ustawy z dnia 24.09.1994 r. o rachunkowości do sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

   Z uwagi na wyżej przedstawione ograniczone możliwości wpływu organu założycielskiego na funkcjonowanie przedsiębiorstwa państwowego Polska Żegluga Morska uprzejmie informuję, że Minister Skarbu Państwa rozważa ewentualne wszczęcie procedury legislacyjnej, polegającej na zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych z dnia 25.09.1981 r. Zmiana ustawy miałaby na celu wprowadzenie dodatkowej przesłanki ustanowienia zarządu komisarycznego w przedsiębiorstwie państwowym.

   Jednocześnie informuję, że obecnie w Ministerstwie Skarbu Państwa przygotowywane jest wystąpienie do Ministra Finansów w sprawie zmiany ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. Proponowana zmiana ustawy wprowadziłaby obowiązek sporządzania przez przedsiębiorstwa państwowe, spełniające warunki określone w art. 55 ww. ustawy, skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

   Odnośnie, jednoosobowej spółki Skarbu Państwa Polska Żegluga Bałtycka SA w Kołobrzegu uprzejmie informuję, że akcjonariuszowi - Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Państwa - przysługują uprawnienia wynikające z postanowień statutu Spółki oraz z przepisów Kodeksu spółek handlowych. W świetle powyższych przepisów sprawy dotyczące majątku Spółki wymagają uchwały Walnego Zgromadzenia.

   Zarząd Polskiej Żeglugi Bałtyckiej SA opracował w roku 2001 ˝Program naprawczy PŻB SA˝, w którym oprócz restrukturyzacji Spółki założono oddłużenie firmy na drodze m.in. sprzedaży Morskich Baz Promowych.

   Restrukturyzacja PŻB SA stała się koniecznością z punktu widzenia przyszłości firmy. Na przełomie 2000/2001 roku Spółka stanęła na skraju bankructwa (zadłużenie w 2000 r. sięgało 280 mln zł). Wysokie obciążenia finansowe, narastające straty z lat ubiegłych oraz przerastające wpływy zobowiązania bieżące spowodowały,że zachwiana została płynność finansowa, a banki finansujące działalność bieżącą i inwestycyjną podjęły decyzję o postawieniu kredytów w stan wymagalności.

   Najważniejszym elementem restrukturyzacji było oddłużenie Spółki. Ze środków pozyskanych ze sprzedaży Bazy Promów Morskich w Świnoujściu dokonano spłaty pożyczek, kredytów inwestycyjnych i obrotowych częściowo wypowiedzianych przez banki kredytujące, których zabezpieczenie stanowił majątek grupy PŻB. dokonano spłaty zaległych zobowiązań wobec dostawców i uregulowane przeterminowane zobowiązania wobec załóg pływających.

   Kolejnym krokiem restrukturyzacyjnym Spółki była zmiana wewnętrznej struktury organizacyjnej Spółki. Łącznie działania te wskutek redukcji zatrudnienia objęły 109 osób i doprowadziły do ukształtowania zatrudnienia na poziomie 204 osób. Istotne jest to, że procedura redukcji zatrudnienia odbyła się przy pełnej akceptacji związków zawodowych, co umożliwiło zachowanie spokoju społecznego w Spółce.

   W następnej kolejności sprzedano nierentowny majątek. Z informacji Zarządu wynika, że uzyskania kwota w wysokości 2,66 mln USD została wykorzystana na odnowienie tonażu poprzez zakup nowej jednostki.

   Działania przeprowadzone w PŻB SA doprowadziły przede wszystkim do odbudowania standardu usług oferowanych na promach, przez co Spółka odzyskała możliwość kontynuowania podstawowej działalności operacyjnej.

   Redukcja zadłużenia, wypłata zaległych wynagrodzeń dla załóg pływających, odzyskanie płynności finansowej - pozwoliły na dalsze funkcjonowanie Spółki.

   Zarząd PŻB SA koncentruje się na dalszej restrukturyzacji m.in. kosztów funkcjonowania spółki oraz na przedsięwzięciach inwestycyjnych, mających zapewnić przetrwanie i kontynuację samodzielnego rozwoju lub przy wykorzystaniu zewnętrznego kapitału w zależności od rozwoju sytuacji na rynku promowym i decyzji właścicielskich.

   Obecnie w Ministerstwie Skarbu Państwa wobec PŻB SA kontynuowane są prace mające na celu prywatyzację przez sprzedaż maksymalnie 80% akcji należących do Skarbu Państwa. Przed opublikowaniem zaproszenia do rokowań powinna zostać przyjęta aktualizacja wyceny i memorandum informacyjnego, dokonana przez doradcę prywatyzacyjnego Pro-Invest International, które nie uwzględniają przeprowadzonego w spółce w okresie 2001-2002 programu restrukturyzacyjnego oraz uruchomienia nowej jednostki promowej Scandinavia na linii Gdańsk-Nynäshamn.

   W związku z przygotowaniem przez Ministerstwo Infrastruktury dokumentów:

   1) ˝Raport o stanie gospodarki morskiej - synteza wraz z elementami strategii rozwoju gospodarki morskiej˝,

   2) ˝Informacja Rządu RP o stanie gospodarki morskiej˝ - materiał dla Sejmu RP,

   uprzejmie informuję Pana Posła, że Rząd zamierza w roku 2004 przygotować następujące projekty aktów prawnych:

   - ustawy o podatku tonażowym, której celem będzie powrót statków polskich armatorów pod banderę narodową,

   - ustawy o pracy na morskich statkach handlowych, której celem będzie stworzenie nowe go modelu zatrudniania na morskich statkach handlowych, zgodnego z projektem skonsolidowanej Konwencji o pracy na statkach Międzynarodowej Organizacji Pracy.

   Wejście w życie przepisów ww. ustawy stworzy przyjazne warunki do funkcjonowania polskich armatorów w warunkach silnej konkurencji na rynku żeglugowym. Planuje się, że wejście w życie ww. ustaw nastąpi z dniem 1 stycznia 2005 r.

   Ponadto Ministerstwo Infrastruktury podejmuje szereg inicjatyw mających na celu promocję żeglugi bliskiego zasięgu jako alternatywy dla transportu samochodowego. Podejmowane są m.in. działania organizacyjne w celu uruchomienia nowych połączeń żeglugowych w basenie Morza Bałtyckiego.

   Jednocześnie pragnę poinformować Pana Posła, że w związku z debatą parlamentarną na temat gospodarki morskiej, która miała miejsce w dniu 17 grudnia 2003 r., Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło przygotowania do opracowania ˝Koncepcji polskiej strategii morskiej do roku 2015˝.

   Minister

   Jerzy Hausner

   Warszawa, dnia 22 stycznia 2004 r.