Odpowiedź sekretarza stanu

w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 5846

w sprawie możliwości dofinansowania działalności organizacji charytatywnych na rzecz dzieci z najuboższych środowisk, w szczególności Towarzystwa Przyjaciół Dzieci z Koszyc

   W odpowiedzi na wystąpienie Pana Marszałka z dnia 10 grudnia 2003 r., znak: SPS-0202-5846/03, zawierające interpelację Pana Posła Mariana Curyły w sprawie możliwości dofinansowania działalności organizacji charytatywnych na rzecz dzieci z najuboższych środowisk, w szczególności Towarzystwa Przyjaciół Dzieci z Koszyc, uprzejmie informuję, że środki budżetowe na 2003 r. w zakresie finansowania zadań pomocy społecznej zostały wyczerpane. Natomiast możliwości finansowania projektów organizacji pozarządowych w roku 2004 będzie można rozpatrywać dopiero po wejściu w życie ustawy budżetowej na 2004 r.

   Jednocześnie pragnę poinformować, że środki z budżetu państwa przeznaczane na realizację zadań pomocy społecznej, w tym na pomoc rodzinom w trudnej sytuacji materialnej, rozdysponowywane są bezpośrednio przez jednostki organizacyjne państwa w ramach realizacji tych zadań przez samorządy terytorialne, głównie w gminach.

   W ustawie o pomocy społecznej przewiduje się przyznawanie pomocy m.in. z powodu ubóstwa, sieroctwa, potrzeby ochrony macierzyństwa, wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, szczególnie w rodzinach niepełnych i wielodzietnych. Z tego tytułu rodzinom w trudnej sytuacji materialnej, wychowującym dzieci, przyznawane są różne świadczenia pieniężne w postaci zasiłków, np. zasiłek stały z tytułu sprawowanej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, gwarantowany zasiłek okresowy dla osób długotrwale bezrobotnych, wychowujących dziecko do lat 7, macierzyński zasiłek okresowy, macierzyński zasiłek jednorazowy oraz zasiłki celowe. Ponadto gmina udziela swoim mieszkańcom pomocy w naturze, m.in. poprzez zapewnienie schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania. Udzielanie pomocy osobom i rodzinom znajdującym się w trudnych sytuacjach życiowych należy do zadań realizowanych przez ośrodki pomocy społecznej w gminach. Pomoc finansowa udzielana przez ośrodki pomocy społecznej zależy od sytuacji dochodowej rodziny. Świadczenia finansowe uzyskują osoby, które spełniają kryteria określone w ustawie o pomocy społecznej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach rodzinie niespełniającej kryterium dochodowego może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy, o ile gmina dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi.

   Świadczenia z pomocy społecznej finansowane są przede wszystkim z budżetu samorządów gminnych. Dodatkowo na zasiłki przeznaczane są środki z budżetu państwa. W ustawie budżetowej na 2003 r. w rozdziale 85314: Zasiłki i pomoc w naturze oraz składki na ubezpieczenia społeczne zaplanowano w skali kraju 2.197.200 tys. zł.

   Co roku uruchamiane są dodatkowe środki na pomoc społeczną. W roku 2003 z rezerw celowych rozdysponowano na wszystkie województwa kwotę w wysokości 180.884 tys.

   Aktualnie w Sejmie trwają prace nad ustawą budżetową na rok 2004. Wysokość środków na zadania z pomocy społecznej będzie zależała od decyzji podjętej przez parlament.

   Ponadto pragnę poinformować, że Rada Ministrów uchwałą Nr 5/2003 z dnia 14 stycznia 2003 r. ustanowiła ˝Rządowy program wspierania gmin w dożywianiu uczniów w 2003 r.˝, który jest wsparciem finansowym zadania własnego obowiązkowego gminy z zakresu pomocy społecznej wynikającego z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późniejszymi zmianami). Program jest kontynuacją programu realizowanego w roku 2002. Jednocześnie zaznaczyć należy, że już od 1996 roku Minister Pracy i Polityki Społecznej wspierał - także ze środków rezerwy celowej - realizację tego zadania.

   Program opracowany został przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej i Sportu.

   Środki zaplanowane w rezerwie celowej budżetu państwa na ten cel w roku 2003 wyniosły 160 mln zł. Dodatkowo środki na realizację programu pochodziły z: budżetów gmin (środki własne przewidziane na realizację zadań pomocy społecznej), odpłatności rodziców lub opiekunów, innych źródeł oraz części oświatowej subwencji ogólnej.

   W projekcie ustawy budżetowej na 2004 r. zostały przewidziane środki na dożywianie dzieci, ale ostateczna ich wysokość znana będzie dopiero po uchwaleniu przez Sejm tej ustawy.

   Jednocześnie pragnę poinformować, że w projekcie budżetu państwa na rok 2004 wzorem lat ubiegłych przewiduje się w budżecie Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej kwotę ok. 4,5 mln zł na dotację celową na programy z zakresu opieki nad dzieckiem i rodziną. Bliższe informacje na ten temat znane będą dopiero po wejściu w życie ustawy budżetowej na 2004 r. Należy przypuszczać, że nastąpi to nie wcześniej niż w marcu 2004 r. Wówczas Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem wydziałów polityki społecznej urzędów wojewódzkich przekaże samorządom szczegółowe warunki ubiegania się o dotację.

   Podobnie jak w latach ubiegłych głównym założeniem programu dotowania przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej jednostek samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowych w zakresie opieki nad dzieckiem i rodziną będzie kontynuacja wypracowywania systemowych rozwiązań dotyczących poprawy sytuacji opiekuńczo-wychowawczej dzieci.

   Ważnym partnerem dla samorządów terytorialnych przy realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej są organizacje pozarządowe. Współpraca z nimi polega z jednej strony na zlecaniu tym organizacjom konkretnych usług, w przypadku Towarzystwa Przyjaciół Dzieci może to być np. prowadzenie świetlicy środowiskowej i takie zadanie jest dofinansowywane przez gminę i powiat. Z drugiej zaś strony organizacje pozarządowe wspierają gminę i powiat w pomocy dla rodzin najuboższych, zdobywając na ten cel środki z innych źródeł niż budżety samorządów i budżet państwa.

   Sekretarz stanu

   Jolanta Banach

   Warszawa, dnia 29 grudnia 2003 r.