Odpowiedź ministra zdrowia

na interpelację nr 5754

w sprawie odbierania praw i przywilejów przysługujących ohnorowym dawcom krwi

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma Wicemarszałka Sejmu RP Pana Donalda Tuska, znak: SPS-0202-5754/03, z dnia 2 grudnia 2003 r., dotyczącego interpelacji Poseł Marii Zbyrowskiej w sprawie odebrania praw i przywilejów przysługujących honorowym krwiodawcom uprzejmie informuję, że od czasu wejścia w życie ustawy o publicznej służbie krwi z dnia 22 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 106, poz. 681, z późn. zm.) liczba czynnych krwiodawców nie ulega większym zmianom w ciągu ostatnich kiliu lat. W 1999 roku oddało krew lub osocze 411 220 dawców, w 2001 - 422 927, a w roku 2002 - 426 051. Dawcy honorowi stanowią ponad 99,8% (w 1999 r. 98,8%). W roku 1999 pobrano 358 000 litrów krwi, w roku 2001 - 376 000 litrów, a w roku 2002 - 380 000 litrów.

   Taka ilość pobieranej krwi zapewnia dostateczne zaopatrzenie placówek służby zdrowia w komórkowe preparaty krwi, tj. krwinki czerwone i płytkowe. Można więc stwierdzić, że w tym zakresie osiągnięty jest w Polsce stan samowystarczalności, tzn. że zapotrzebowanie szpitali na krew i jej preparaty pokrywane jest w 100%.

   Lepszym jednak wskaźnikiem dla oceny poziomu krwiodawstwa w kraju jest liczba donacji (pobrań krwi i osocza w ciągu roku). W 1997 r. liczb pobrać wynosiła 935 000, w 2001 - 956 000. W ciągu roku w Polsce wykonuje się ponad 1,5 miliona przetoczeń składników krwi, co związane jest z faktem, iż krew pełna po pobraniu jest rozdzielana na trzy składniki: krwinki czerwone, płytki krwi oraz osocze. Dzięki temu krew z jednej donacji służy trzem chorym. Pragnę wspomnieć, że w latach osiemdziesiątych i wcześniej stosowano leczenie pełną krwią, tj. krew z jednej donacji przetaczano jednemu choremu.

   Jednocześnie informuję Pana Marszałka, że zgodnie z ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz.U. Nr 106, poz. 681, z późn. zm.) honorowym dawcom krwi przysługują liczne przywileje.

   Osobie, która oddała bezpłatnie krew i została zarejestrowana w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi, przysługuje tytuł ˝Honorowy Dawca Krwi˝.

   Honorowemu Dawcy Krwi:

   1) kobiecie, która oddała co najmniej 5 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników,

   2) mężczyźnie, który oddał co najmniej 6 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników, przysługuje tytuł ˝Zasłużony Honorowy Dawca Krwi˝ i odznaka honorowa ˝Zasłużony Honorowy Dawca Krw˝.

   Tytuł ˝Zasłużony Honorowy Dawca Krwi˝ i odznakę ˝Zasłużony Honorowy Dawca Krwi˝ nadaje Polski Czerwony Krzyż, a wydatki z tym związane pokrywane są z budżetu państwa. Zgodnie z projektem rozporządzenia w sprawie wzoru oraz szczegółowych zasad i trybu nadawania odznaki ˝Honorowy Dawca Krwi - Zasłużony dla Zdrowia Narodu˝ Zasłużonemu Honorowemu Dawcy Krwi, który oddał co najmniej 20 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników przysługuje ww. odznaka.

   Zasłużonemu honorowemu dawcy krwi i honorowemu dawcy krwi przysługuje:

   - zwolnienie od pracy w dniu, w którym oddaje krew, i na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi,

   - zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy,

   - zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnych publicznej służby krwi na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju. Koszt przejazdu ponosi jednostka organizacyjna publicznej służby krwi,

   - posiłek regeneracyjny.

   Zasłużonemu honorowemu dawcy krwi przysługują uprawnienia do korzystania poza kolejnością z ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej i świadczeń aptek.

   W niektórych miastach zasłużeni dawcy krwi mają prawo do bezpłatnego korzystania z miejskiej komunikacji.

   Od dnia 1 kwietnia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45, poz. 391).

   Zgodnie z art. 221 tej ustawy, utraciły moc przepisy dotychczas obowiązujące, w tym rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie określenia leków, jakie zasłużony honorowy dawca krwi może stosować w związku z oddaniem krwi dla celów leczniczo-zapobiegawczych, w związkiu z czym leki Ascofer, Vitaral i Rapid obecnie nie są refundowane.

   Aktualnie, zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia, ubezpieczonemu, który posiada tytuł ˝Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi˝, przysługuje bezpłatnie zaopatrzenie w leki objęte wykazami leków podstawowych i uzupełniających do wysokości limitu, o którym mowa w art. 60 ust. 1.

   W toku prac legislacyjnych nad ustawą o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia nie uwzględniono delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia w sprawie wykazu leków, jakie zasłużeni honorowi dawcy krwi mogą stosować w związku z oddaniem krwi dla celów leczniczo-zapobiegawczych.

   Jednocześnie pragnę nadmienić, że zgodnie z zaleceniami Rady Europy honorowi dawcy krwi nie powinni korzystać z żadnych gratyfikacji, z wyjątkiem niewielkiego poczęstunku (sok owocowy) lub drobnego upominku.

   Pragnę poinformować Pana Marszałka, iż obecnie nie przewiduję wprowadzenia zmian w tym zakresie.

   Minister

   Leszek Sikorski

   Warszawa, dnia 22 grudnia 2003 r.