Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 5753

w sprawie zasadności decyzji służb skarbowych dotyczących zwrotów bezpośrednich podatku VAT za okres kwiecień-grudzień 1995 r. firmie ˝Towarzystwo Finansowo-Leasingowe SA˝ w Zielonej Górze

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo Pana Marszałka z 2 grudnia 2003 r. SPS-0202-5753/03 przesyłające interpelację posła Dariusza Jacka Bachalskiego w sprawie zasadności decyzji organów podatkowych dotyczących zwrotu podatku od towarów i usług za okres kwiecień-grudzień 1995 r. firmie ˝Towarzystwo Finansowo-Leasingowe SA˝ w Zielonej Górze, uprzejmie informuję, iż przeprowadzone w tej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, co następuje.

   Dnia 1 lutego 1996 r. inspektor kontroli skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w Zielonej Górze wszczął postępowanie kontrolne u podatnika: Towarzystwo Finansowo-Leasingowe Sp. z o.o. ZPCh (od 19.04.2000 r. - spółka akcyjna) z siedzibą przy ul. Łużyckiej 17 w Zielonej Górze. Przedmiotem tej kontroli była m.in. prawidłowość rozliczeń z budżetem państwa przez ww. podatnika z tytułu podatku od towarów i usług w 1995 r.

   Dnia 24 czerwca 1997 r. inspektor kontroli skarbowej sporządził wynik kontroli, w którym stwierdził, że Towarzystwo Finansowo-Leasingowe Sp. z o.o. (zwane dalej TFL) tak ukształtowało umowy cywilnoprawne oraz tak układało ich treść, aby obejść przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W miesiącach parzystych (tj. kwiecień, czerwiec, sierpień, październik oraz grudzień 1995 r.) wykazywało najwyższy zakup towarów, by uzyskać nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, o której mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (podlegającej zwrotowi na konto podatnika), zaś w miesiącach nieparzystych (tj. maj, lipiec, wrzesień, listopad 1995 r.) wykazywało jak najwyższą sprzedaż towarów i usług celem uzyskania nadwyżki podatku należnego nad naliczonym, której pobór na podstawie przepisów § 1 ust. 1 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 1994 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej podlegał zaniechaniu.

   Kontrolowany, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1996 r.), wniósł dnia 15 lipca 1997 r. żądanie skierowania sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych.

   W związku z powyższym Pierwszy Urząd Skarbowy w Zielonej Górze wszczął postępowanie w sprawie, wydając decyzje podatkowe odnoszące się do poszczególnych miesięcy 1995 r. Każda z tych decyzji była następnie przedmiotem odrębnego postępowania.

   Obecnie w Ministerstwie Finansów toczą się:

   - postępowanie w wyniku wznowienia z urzędu postępowania odnośnie ww. spółki w sprawie zakończonej decyzją Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 2002 r. (postanowienie Ministra Finansów z dnia 14.01.2003 r.),

   - postępowanie odwoławcze od decyzji Ministra Finansów z dnia 17 i 19 lipca 2001 r. odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1995 r.

   - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 26, 29 lipca 2002 r. oraz 1 sierpnia 2002 r. wydanych w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec-grudzień 1995 r. w związku z wnioskiem podatnika z dnia 28 sierpnia 2002 r.

   Ponadto przed Naczelnym Sądem Administracyjnym O/Z w Poznaniu znajdują się nierozpatrzone skargi na decyzje Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 26 i 29 lipca 2002 r. oraz 1 sierpnia 2002 r.

   Jak z powyższego wynika, w sprawie Towarzystwa Finansowo-Leasingowego SA w Zielonej Górze, ul. Łużycka 17, w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące:

   - kwiecień 1995 r. - obowiązuje prawomocna decyzja Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 31 maja 1999 r.,

   - maj 1995 r. - obowiązuje prawomocna decyzja Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 17 czerwca 1999 r.,

   - czerwiec 1995 r. - Izba Skarbowa w Zielonej Górze w wyniku wznowienia postępowania jako organ I instancji wydała decyzję z dnia 18 listopada 1999 r., od której odwołanie podatnik wniósł do Ministra Finansów,

   - lipiec 1995 r. - grudzień 1995 r. - Izba Skarbowa w Zielonej Górze wydała początkowo decyzje z dnia 20 grudnia 2000 r., których nieważność stwierdził Minister Finansów decyzją z dnia 8 czerwca 2002 r., a następnie w związku z tą decyzją Ministra Finansów wydała decyzję z dnia 26, 29 lipca 2000 r. oraz 1 sierpnia 2000 r. Sprawy odnośnie ww. decyzji, zarówno pierwszych, jak i drugich, toczą się w Ministerstwie Finansów, a w Naczelnym Sądzie Administracyjnym O/Z w Poznaniu pozostają nierozpatrzone skargi na drugie decyzje Izby (tj. z dnia 26, 29 lipca i 1 sierpnia 2002 r.).

   Należy zaznaczyć, że z żadnej z decyzji Ministra Finansów (jako organu II instancji) oraz z żadnego z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu nie wynika, by decyzje organów podatkowych określających prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego lub prawidłową wysokość zwrotu podatku zostały wydane bezpodstawnie bądź by sprawy te należało umorzyć.

   Należy również wskazać, iż wyroki Sądu Najwyższego zapadłe w przedmiotowej sprawie dotyczące maja, kwietnia oraz od lipca do grudnia 1995 r. potwierdzają prawidłowość działań organów podatkowych.

   Ponadto w związku z materiałem dowodowym, zebranym w trakcie postępowania kontrolnego, inspektor kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Zielonej Górze wystąpił w dniu 24.06.1996 r. do Pierwszego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze z wnioskiem o dokonanie na majątku Towarzystwa Finansowo-Leasingowego Spółka z o.o. zabezpieczenia należności pieniężnych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995 r. w wysokości 6.000.000,00 zł. Postępowanie kontrolne zostało zakończone w dniu 24.06.1997 r. wynikiem kontroli wskazującym, że należna Skarbowi Państwa kwota wynosi 6.701.915 zł bez odsetek.

   W wykonaniu powyższego wniosku o zabezpieczenie organ podatkowy wydał w dniu 25.06.1996 r. decyzję, którą zabezpieczył w trybie art. 21 pkt 2 i 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych przed wydaniem decyzji określających wysokość zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995 r. w wysokości 6.000.000,00 zł. W oparciu o wskazaną wyżej decyzję o zabezpieczeniu organ egzekucyjny wydał w dniu 25.06.1996 r. postanowienie w sprawie zabezpieczenia wierzytelności podatkowej w wysokości określonej w decyzji. W postępowaniu zabezpieczającym dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnych wynikających z zawartych przez spółkę umów leasingowych.

   Kolejnymi postanowieniami z dnia 11.05.1999 r. oraz z dnia 6.08.1999 r. ograniczono powyższe zabezpieczenie najpierw do kwoty 5.800.000 zł, a następnie do kwoty 5.540.000 zł z uwagi na wydane decyzje w zakresie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 1995 r.

   W latach 1996-1999 kwoty z tytułu zajętych wierzytelności wpływały na konto depozytowe urzędu skarbowego i były gromadzone na rachunkach lokat terminowych o preferencyjnym oprocentowaniu. Według stanu na grudzień 1999 r. na rachunku depozytowym zgromadzono kwotę 5.540.124,98 zł, która powstała z odsetek od środków na lokatach w wysokości 1.084.548,35 zł, a w pozostałej części z tytułu zajętych wierzytelności. W 1999 r. na koncie depozytowym zgromadzono kwotę wynikającą z postanowienia w sprawie zabezpieczenia i od tego momentu narastające odsetki zwracano spółce bezpośrednio na wskazane przez nią konto bankowe. Łącznie z tego tytułu przekazano Towarzystwu Finansowo-Leasingowemu SA kwotę 792.270,10 zł.

   Ponadto postanowieniem z dnia 7.09.2000 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze uchylił zabezpieczenie na majątku spółki w części powyżej 3.626.000 zł kwoty zabezpieczonej. W związku z powyższym podatnikowi zwrócono kwotę 1.871.992,58 zł.

   Środki z zabezpieczenia, które nie zostały zwrócone podatnikowi, przerachowano na inne należności podatkowe. Spółce przedstawiono szczegółowe rozliczenie zgromadzonych w trakcie zabezpieczenia środków pieniężnych.

   Ponadto należy zauważyć, że prawidłowość dokonanego zabezpieczenia była kilkakrotnie oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, m.in.:

   - wyrok z dnia 15 kwietnia 1997 r. oddalający skargę, w której podnoszono zarzuty uciążliwości i długotrwałego postępowania zabezpieczającego,

   - wyrok z dnia 14 grudnia 2000 r. oddalający skargę,

   - wyrok z dnia 5 września 2002 r. oddalający skargę.

   Wysokość zobowiązań podatkowych wynikających z wydanych w dniu 25.09.2000 r. decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1995 r. przekroczyła kwotę zabezpieczonych środków pieniężnych. W związku z powyższym różnicę zabezpieczono poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości spółki. Pismem z dnia 10.10.2000 r. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze zawiadomił o wpisie hipoteki w łącznej kwocie 3.005.754,23 zł.

   Przedstawiając bardzo szczegółową informację dotyczącą przedmiotowej sprawy, stwierdzam, iż działania organów podatkowych były adekwatne do jej skomplikowanego charakteru oraz związane z wykorzystaniem przez obie strony postępowania pełnego toku postępowania odwoławczego.

   Stanowiska organów odwoławczych, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego były niejednokrotnie różne, co wiązało się z koniecznością wydłużania w czasie wydania ostatecznych rozstrzygnięć w sprawie.

   Natomiast prawidłowość postępowania zabezpieczającego na majątku spółki została oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie dopatrzył się nieprawidłowości w tej sprawie.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Robert Kwaśniak

   Warszawa, dnia 22 grudnia 2003 r.