Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 5741

w sprawie protestu komitetu strażaków ochotników wobec nałożenia wysokich podatków VAT i dochodowych

   W związku z przesłaną przy piśmie znak: SPS-0202-5741/03 interpelacją posła Piotra Smolany w sprawie protestu komitetu strażaków ochotników wobec nałożenia wysokich podatków VAT i dochodowych uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   W 2003 r. jednostki organizacyjne Ochotniczej Straży Pożarnej korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 Nr 54, poz. 654, z późn. zm.). Zgodnie ze wspomnianym przepisem wolne od podatku są dochody jednostek organizacyjnych Ochotniczej Straży Pożarnej - w części przeznaczonej na cele statutowe.

   W przyjętej przez Sejm w dniu 12 listopada 2003 r. ustawie zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórye innye ustawy utrzymano zwolnienie dla jednostek organizacyjnych Ochotniczej Straży Pożarnej na zasadach określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4d obowiązującej do 31 grudnia ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

   Muszę jednak poinformować, że nie ma możliwości dalszego utrzymywania preferencji dla jednostek straży pożarnej w podatku od towarów i usług.

   Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) do wymienionych w załączniku nr 10 towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej, które są sprzedawane jednostkom ochrony przeciwpożarowej, w okresie do 31 grudnia 2003 r. stosuje się stawkę podatku w wysokości 0%.

   Rozwiązanie polegające na umożliwieniu stosowania stawki 0% VAT dla towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej sprzedawanych jednostkom ochrony przeciwpożarowej (w ramach których mieszczą się również ochotnicze straże pożarne) od początku było traktowane jako doraźna pomoc dla budżetów tych jednostek. Dlatego obowiązywanie przepisów, na podstawie których dla przedmiotowych towarów stosowana była stawka 0% VAT, zawsze ograniczone było ramami czasowymi. Początkowo stawka ta stosowana była na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów, które ustalało listę towarów, do których stosowano stawkę VAT 0%, jednak na okres nie dłuższy niż 3 lata. Później, w roku 1997, przepis, zgodnie z którym stawkę VAT w wysokości 0% stosuje się do towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej, które są sprzedawane jednostkom ochrony przeciwpożarowej, wprowadzono do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Początkowo przepis ten miał obowiązywać do końca roku 1998. Później jednak przedłużono jego stosowanie na rok 1999, potem na rok 2000, a następnie na lata kolejne - aż do końca 2003 roku.

   W chwili obecnej nie jest już możliwe przedłużanie stosowania 0% stawki VAT dla jednostek ochrony przeciwpożarowej. W związku ze zbliżającą się akcesją Polski do Unii Europejskiej jesteśmy zobowiązani do zharmonizowania naszego ustawodawstwa z przepisami unijnymi - zgodnie z art. 68 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonym w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 Nr 11, poz. 38 z późn. zm.). Polski system poboru podatku VAT musi zostać dostosowany przede wszystkim do unormowań Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG z późn. zm.).

   Przepisy Szóstej Dyrektywy nie dają możliwości stosowania preferencyjnych stawek VAT do towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej, sprzedawanych jednostkom ochrony przeciwpożarowej. Zgodnie z art. 12 ust. 3 Dyrektywy państwa członkowskie mogą zastosować jedną lub dwie stawki obniżone podatku VAT, ale jedynie w odniesieniu do produktów i usług wymienionych w aneksie H do tej Dyrektywy. W aneksie tym nie zostały wymienione towary przeznaczone dla celów ochrony przeciwpożarowej. W art. 13 tej dyrektywy nie przewidziano również możliwości zastosowania zwolnienia dla sprzedaży ww. towarów związanych z ochroną przeciwpożarową, co oznacza, że muszą być one opodatkowane podstawową stawką VAT.

   Przepisy polskie (w tym także podatkowe) mają być dostosowane najpóźniej na dzień akcesji Polski do Unii Europejskiej do dyrektyw unijnych. Pomimo więc pełnego uznania dla zasług i działań ochotniczych straży pożarnych nie ma możliwości dalszego przedłużania stosowania 0% stawki VAT do towarów sprzedawanych jednostkom ochrony przeciwpożarowej. W obliczu akcesji Polski do Unii Europejskiej brak jest uzasadnienia do wprowadzania do naszego systemu prawnego takich przepisów, które są niezgodne z prawem unijnym. Byłyby to bowiem działania sprzeczne z podjętymi wcześniej przez rząd polski zobowiązaniami.

   Podsekretarz stanu

   Elżbieta Mucha

   Warszawa, dnia 31 grudnia 2003 r.