Odpowiedź ministra edukacji narodowej i sportu

na interpelację nr 5735

w sprawie aktu nadania awansu zawodowego nauczyciela

   W nawiązaniu do interpelacji Pani Poseł Doroty Kwaśniewskiej oraz Pana Posła Wojciecha Mojzesowicza z dnia 26 listopada 2003 r. (nr SPS-0202-5735/03) uprzejmie przedstawiam następujące stanowisko w przedmiotowej sprawie.

   Wprowadzony ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.) system awansu zawodowego przewiduje uzyskiwanie przez nauczycieli kolejnych stopni awansu zgodnie z procedurą określoną w rozdziale 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.).

   Stopnie awansu zawodowego nadawane są nauczycielom w drodze decyzji administracyjnej. Zatem postępowanie w sprawie nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest dwuinstancyjnym postępowaniem administracyjnym, do którego mają zastosowanie - oprócz przepisów Karty Nauczyciela oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825 ze zm.) - także przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Bezpośrednią tego konsekwencją jest precyzyjne określenie kompetencji wszystkich podmiotów biorących udział w tym postępowaniu. Stopień nauczyciela kontraktowego nadaje (lub odmawia nadania) dyrektor szkoły, a organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektora szkoły jest organ prowadzący szkołę.

   Ustawa Karta Nauczyciela ustanowiła, jako powszechnie obowiązującą regułę, następujące wymagania do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego (art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela):

   - spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, tj. posiadanie wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska (kwalifikacje wymagane od nauczycieli określa przepis art. 9 Karty Nauczyciela wraz z rozporządzeniami wykonawczymi),

   - odbycie stażu w wymiarze i na zasadach określonych ustawą Karta Nauczyciela (art. 3 i 9c Karty Nauczyciela),

   - uzyskanie pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu,

   - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej.

   Obowiązkiem organu nadającego stopień awansu zawodowego (dyrektora szkoły) jest dokonanie samodzielnej oceny spełniania przez nauczyciela łącznie wszystkich ww. wymogów.W przypadku spełniania przez nauczyciela wszystkich wymaganych ustawą warunków dyrektor szkoły wydaje nauczycielowi akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.

   Należy zwrócić uwagę, że w myśl przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 decyzja wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa dotknięta jest wadą nieważności. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.

   Przepisy art. 9h Karty Nauczyciela przewidują specjalny tryb nadzoru nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielowi stopnia awansu. Nadzór nad czynnościami podejmowanymi przez:

   1) dyrektorów szkół, organy prowadzące szkoły oraz powołane przez nich komisje sprawuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny,

   2) organy sprawujące nadzór pedagogiczny oraz powołane przez nich komisje, a także komisje powołane przez właściwego ministra, sprawuje właściwy minister.

   Nadzór ten sprawowany jest według kryterium legalności. Właściwy minister lub organ sprawujący nadzór pedagogiczny stwierdzają, w drodze decyzji administracyjnej, nieważność czynności podjętych w postępowaniu awansowym z naruszeniem:

   - przepisów ustawy Karta Nauczyciela,

   - przepisów o kwalifikacjach wymaganych od nauczycieli,

   - przepisów o zasadach uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.

   Czynności nadzorcze w trybie art. 9h Karty Nauczyciela podejmowane są przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwego ministra z urzędu. Od decyzji stwierdzającej nieważność określonej czynności, wydanej przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, służy nauczycielowi prawo wniesienia odwołania do właściwego ministra.

   Odnosząc się do opisanego przez Państwo przypadku uprzejmie informuję, iż przedstawione w piśmie fakty odnośnie nadania stopnia awansu zawodowego są niewystarczające. W związku z tym trudno ocenić, czy procedura nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego była prawidłowa. Mogę zapewnić, iż w sytuacji, gdy nauczyciel zwróci się bezpośrednio do właściwego kuratorium oświaty, uzyska szczegółowe informacje, jak również sprawa zostanie ponownie zbadana.

   Należy podkreślić, iż dyrektor szkoły ponosi wszelkie konsekwencje podjętych działań w przypadku stwierdzenia, iż podjęte zostały przez niego z naruszeniem prawa. Niedopuszczalne jest bowiem, w świetle obowiązujących przepisów prawa, zmuszanie nauczyciela do podejmowania działań zmierzających do naruszenia właściwej procedury, a w szczególności skierowanych przeciwko sobie.

   Przekazując Panu Marszałkowi powyższe wyjaśnienia, uprzejmie proszę o ich przyjęcie.

   Minister

   Krystyna Łybacka

   Warszawa, dnia 22 grudnia 2003 r.