Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 5584

w sprawie nakładów na służbę zdrowia

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Michała Figlusa przekazaną przy piśmie z dnia 18 listopada 2003 roku znak SPS-0202-5584/03, dotyczącą nakładów na służbę zdrowia, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   Od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. nr 28, poz. 153 z późn. zm.) większa część środków wydatkowanych na ochronę zdrowia nie jest zarządzana przez Ministra Zdrowia. Dysponentem tych środków, pochodzących ze składek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, jest Narodowy Fundusz Zdrowia (wcześniej Kasy Chorych). Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. nr 45, poz. 391 z późn. zm.) określa w art. 137 rolę Ministra Zdrowia przy ustalaniu planu finansowego Funduszu. Należy podkreślić, że Minister Zdrowia nie ma możliwości zwiększenia w tym planie strony przychodowej. Wysokość przychodów zależna jest od sytuacji gospodarczej kraju (wielkości bezrobocia, przeciętnych płac), a także od uchwalonego przez Sejm wymiaru składki na ubezpieczenia zdrowotne.

   W celu dofinansowania systemu opieki zdrowotnej zapisami ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia wprowadzony został coroczny wzrost wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 21 i 199 ustawy wymiar składki wzrasta co roku o 0,25 p.p., aby docelowo, w roku 2007 osiągnąć poziom 9%. Ustawodawca uznał, że wymiar składki w najbliższych latach powinien wynieść 9%, ze względu na sytuację gospodarczą kraju oraz uniknięcie zbytnich obciążeń finansowych budżetu państwa i społeczeństwa. Po osiągnięciu w roku 2007 docelowej wysokości składki i przeprowadzeniu analiz dotyczących m.in. efektywności wykorzystania istniejących środków finansowych, dalszego zapotrzebowania na środki finansowe oraz istniejącej sytuacji gospodarczej zostaną podjęte decyzje dotyczące ewentualnego zwiększenia jej wysokości.

   Nawiązując do drugiego pytania Pana Posła, uprzejmie informuję, iż problem oczekiwania pacjentów na świadczenia zdrowotne wynika w pewnym stopniu z zagwarantowanej przepisami ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia możliwości wyboru świadczeniodawcy przez ubezpieczonego, a co za tym idzie, występowaniem długich kolejek oczekujących w placówkach, które ubezpieczeni uznają za lepsze. Pragnę zauważyć, iż w związku z ograniczoną ilością środków finansowych, jakie mogą zostać przeznaczone na potrzeby ochrony zdrowia, problem oczekiwania na świadczenia zdrowotne ma miejsce również w krajach znacznie przewyższających Polskę potencjałem gospodarczym oraz wysokością składek na ubezpieczenie zdrowotne.

   Odpowiadając na ostatnie pytania Pana Posła, uprzejmie informuję, iż w celu poprawy gospodarki finansowej oraz wprowadzenia mechanizmów umożliwiających usprawnienie organizacji i funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej powołany został przez Prezesa Rady Ministrów Zarządzeniem nr 69 z dnia 1 sierpnia 2003 r. Międzyresortowy Zespół do Spraw Opracowania Rozwiązań Prawnych i Systemowych Umożliwiających Restrukturyzację Zadłużenia Zakładów Opieki Zdrowotnej. Zespół opracował projekt ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz zmianie niektórych ustaw. Ustawa ta przewiduje z jednej strony rozwiązania dotyczące restrukturyzacji zadłużenia, a z drugiej możliwość przekształcenia zakładów w spółki użyteczności publicznej.

   W kwestii restrukturyzacji zadłużenia projekt ustawy określa zasady i warunki restrukturyzacji finansowej publicznych zakładów opieki zdrowotnej, prowadzonych w formie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz jednostek badawczo-rozwojowych realizujących zadania w zakresie badań naukowych i prac badawczo-rozwojowych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia, zatrudniających, wg stanu na dzień 31 marca 2003 r., powyżej 50 osób.

   Restrukturyzacji będą podlegać znane na dzień 31 marca 2003 r. i powstałe od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 marca 2003 r.:

   - zobowiązania publicznoprawne i cywilnoprawne,

   - indywidualne roszczenia pracownicze wynikające z art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw.

   Zobowiązania publicznoprawne m.in. z tytułu podatków wobec budżetu państwa, należności celnych, z tytułu opłat wobec wojewódzkich, powiatowych i gminnych funduszy ochrony środowiska podlegać będą umorzeniu, przy czym dla objęcia ich restrukturyzacją niezbędne będzie podjęcie uchwały organów stanowiących tych jednostek. Restrukturyzacja zobowiązań cywilnoprawnych polega na zawarciu przez zakład ugody restrukturyzacyjnej z wierzycielami. W zakresie indywidualnych roszczeń pracowniczych wynikających z art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu wynagrodzeń zakład będzie mógł zawrzeć indywidualne ugody z pracownikami.

   Jednocześnie projektowana ustawa zakłada stworzenie lepszych niż dotychczasowe mechanizmów zarządzania i kontroli. Mechanizmy te łączą się z przyjęciem modelu funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej w formie spółki kapitałowej, jednak przy nadaniu tej spółce szczególnego statutu - spółki użyteczności publicznej (publicznej w rozumieniu właścicielskim oraz udziału w wykonywaniu publicznych zadań z zakresu ochrony zdrowia, a nie w rozumieniu wynikającym z przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi).

   W spółce użyteczności publicznej co najmniej 75% udziałów (akcji) należy do Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, państwowej uczelni medycznej, państwowej uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych lub jednostki badawczo-rozwojowej nadzorowanej przez Ministra Obrony Narodowej. Zdecydowaną większość akcji i udziałów w tych spółkach posiadać więc będzie podmiot publiczny. Obawy o przeniesieniu odpowiedzialności Rządu za organizację opieki zdrowotnej na sektor prywatny wydają się więc nieuzasadnione.

   Ponadto, w celu zapewnienia dostępności i jakości świadczeń zdrowotnych, gwarantujących bezpieczeństwo zdrowotne obywateli, również w sytuacjach zdarzeń nagłych, planuje się utworzenie Krajowej Sieci Szpitali.

   Okres, w którym nastąpi poprawa organizacji i funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej, zależy z jednej strony od terminu wejścia w życie projektowanych rozwiązań, a z drugiej od właściwego przygotowania samych zakładów do procesu restrukturyzacji i przekształceń.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Wacława Wojtala

   Warszawa, dnia 5 grudnia 2003 r.