Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 5276

w sprawie zagrożeń dla państwa i obywateli wynikających z aktualnej monopolizacji rynku informatycznego przez firmę PROKOM SA

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 24 października 2003 r., o sygn. SPS-0202-5276/03, przekazującego interpelację Posła na Sejm RP, Pana Jerzego Polaczka wsprawie zagrożeń dla państwa i obywateli wynikających z aktualnej monopolizacji rynku informatycznego przez firmę PROKOM S.A., uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Zgodnie z art. 80a ust. 4 i 100a ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), na Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji został nałożony prawny obowiązek utworzenia i prowadzenia centralnej ewidencji pojazdów oraz centralnej ewidencji kierowców. Ewidencje te, w świetle art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 31 marca 2000 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. Nr 43, poz. 483), mają zostać uruchomione z dniem 1 stycznia 2004 r.

   Zamówienie na wykonanie, wdrożenie oraz obsługę eksploatacyjną irozwój systemu informatycznego Centralnej Ewidencji Pojazdów iKierowców wraz z robotami budowlanymi (adaptacyjnymi) pomieszczeń przeznaczonych na ten cel zostało udzielone na podstawie przepisów ustawy zdnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664 z póżn. zm.). Z uwagi na to, iż zamówienie dotyczyło interesów bezpieczeństwa państwa, postępowanie o udzielenie zamówienia zostało przeprowadzone na zasadach szczególnych (zgodnie z art. 4b ust. 1 pkt 5), tj.wtrybie przetargu nieograniczonego.

   Odnosząc się szczegółowo do wystąpienia Pana Posła, uprzejmie wyjaśniam, iż Firma Prokom S.A. nie realizuje żadnych zamówień publicznych na rzecz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Nie złożyła ona również oferty - samodzielnie lub wspólnie (jako członek konsorcjum) - wprzetargu na system informatyczny Centralnej Ewidencji Pojazdów iKierowców. Występowała natomiast w charakterze podwykonawcy firmy IBM, której oferta nie została wybrana.

   Firma Prokom, występując jako podwykonawca w ofercie firmy IBM Polska, nie musiała składać wymaganych od oferentów oświadczeń o dominacji lub zależności w stosunku do innych oferentów występujących w przetargu (vide art. 21 ust. 5 ustawy ozamówieniach publicznych), dlatego też Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie mogło pozyskać (wramach procedury przetargowej) informacji, w stosunku do jakiego oferenta - uczestniczącego w przetargu na organizację CEPiK - firma Prokom S.A. pozostaje w dominacji lub zależności, i nie miało również możliwości prawnych wykluczenia tej firmy lub firm od niej zależnych z postępowania przetargowego.

   Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych przetarg nieograniczony jest podstawowym trybem udzielania zamówień publicznych. Wprzetargu nieograniczonym oferty mogą składać wszyscy dostawcy iwykonawcy, którzy chcą wziąć w nim udział, a celem zamawiającego jest wybór najkorzystniejszej oferty na wykonanie danego zamówienia (vide art. 28 cyt. ustawy). Przedmiotowa ustawa nakłada na zamawiającego obowiązek traktowania na równych prawach wszystkich podmiotów ubiegających się ozamówienie publiczne i prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. W przypadku zamówień publicznych, których wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość 30.000 euro, zamawiający jest obowiązany do powołania komisji przetargowej (vide art. 20a ust. 1) na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad powoływania członków komisji przetargowej oraz trybu jej pracy (Dz.U. Nr 82, poz. 743).

   Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, iż w polskim systemie prawnym brak jest przepisów, które uniemożliwiałyby udział w postępowaniu oudzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego firmie Prokom lub firmom od niej zależnym, jeżeli nie podlegają one wykluczeniu zgodnie z przepisami ustawy o zamówieniach publicznych. Niekorzystna ocena ogólna realizowanych przez poszczególne firmy projektów na rzecz administracji publicznej w świetle obowiązujących przepisów nie może stanowić podstawy do wykluczenia ich z udziału w postępowaniu oudzielenie zamówienia publicznego.

   W odniesieniu do poruszonych przez Pana Posła kwestii dotyczących ochrony tzw. informacji wrażliwych oraz danych objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr11, poz. 95 z późn. zm.) uprzejmie informuję, iż zgodnie z ww. ustawą dostęp do informacji niejawnych może uzyskać wyłącznie przedsiębiorca, wtym również przedsiębiorca prywatny, który posiada zdolność do ochrony takich informacji. Ustawa określa wymagania, jakie musi spełniać przedsiębiorca w zakresie ochrony informacji niejawnych, a także tryb postępowania mający na celu ustalenie, czy posiada on zdolność do ich ochrony.

   W sytuacji, gdy przedsiębiorca ma uzyskać dostęp do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową (tj. dokumentów oznaczonych klauzulą ˝tajne˝ lub ˝ściśle tajne˝), podlega on ustawowemu postępowaniu sprawdzającemu, prowadzonemu przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Wojskowe Służby Informacyjne.

   W przypadku realizacji umów lub zadań związanych z dostępem do informacji niejawnych, stanowiących tajemnicę służbową (oznaczonych klauzulą ˝poufne˝ lub ˝zastrzeżone˝) ocena, czy przedsiębiorca spełnia wymagania ustawy w zakresie dostępu do takich informacji, należy do jednostki zlecającej, natomiast służba ochrony państwa sprawdza i szkoli kandydata na pełnomocnika ochrony informacji niejawnych u tego przedsiębiorcy. Ustawa oochronie informacji niejawnych nie stanowi i nie może stanowić, że negatywną przesłanką przy ocenie zdolności przedsiębiorcy do ochrony tych informacji jest fakt, iż wykonuje on już inne umowy lub zadania związane zdostępem do nich.

   W odniesieniu do postępowania przetargowego na organizację systemu CEPiK komisja przetargowa uznała, iż - w oparciu o postanowienia Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SWIZ) oraz złożone przez firmę Softbank S.A. oświadczenie i dokumenty - firma spełniła wszystkie wymagania ustawy o ochronie informacji niejawnych i wytycznych służby ochrony państwa niezbędne do zapewnienia ochrony informacji niejawnych stanowiących tajemnicę służbową (w tym: posiada pełnomocnika ochrony informacji niejawnych, pion ochrony i zespół specjalistów posiadających poświadczenia bezpieczeństwa osobowego oraz kancelarię tajną), jak również przedstawiła wymagany w SIWZ wykaz projektów wykonywanych na terenie kraju, których realizacja wiązała się z dostępem do informacji niejawnych.

   Przed rozpoczęciem procedury przetargowej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przeprowadziło analizę ryzyka, w wyniku której Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych - nadał klauzule ˝zastrzeżone˝ i ˝poufne˝ informacjom, które mają być gromadzone i przetwarzane w bazach danych systemu informatycznego CEPiK, co oznacza, że są to informacje stanowiące tajemnicę służbową, nie państwową. Ochrona tych informacji i zasobów będzie się odbywała na zasadach określonych w ustawie o ochronie informacji niejawnych i przepisach wykonawczych do tej ustawy. Każda osoba, która wzwiązku zpełnionymi obowiązkami będzie miała dostęp do wspomnianych danych, musi uzyskać odpowiednie poświadczenie bezpieczeństwa, wydawane zgodnie zustawą o ochronie informacji niejawnych. Baza danych CEPiK będzie zlokalizowana na terenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji idostęp do niej będzie miał ograniczony zespół osób, w tym uprawniony personel dostawcy, z wyłączeniem systemu bezpieczeństwa, którym będzie zarządzał Zespół MSWiA.

   Jednocześnie, zgodnie z zatwierdzonymi przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zasadami ochrony zasobów systemu CEPiK, dostęp do jego zasobów - poza obiektami będącymi we władaniu MSWiA - nie będzie możliwy. Ponadto, jak wskazano w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, wybrane i precyzyjnie określone w porozumieniu z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego fragmenty systemu, z realizacją których będzie się wiązał dostęp do tajemnicy państwowej o klauzuli ˝tajne˝, zostaną zrealizowane w ramach odrębnego zamówienia publicznego przez firmę, która wcześniej uzyska poświadczenie bezpieczeństwa przemysłowego wydane przez ABW.

   Firma Face Technologies z RPA, występująca jako podwykonawca wofercie firmy Softbank S.A., jest dostarczycielem oprogramowania, które będzie wykorzystane do wytworzenia przez firmę Softbank i jego podwykonawców nowego oprogramowania aplikacyjnego na potrzeby systemu CEPiK, spełniającego wszystkie wymagania określone przez MSWiA. Firma ta nie będzie posiadała dostępu do informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Leszek Ciećwierz

   Warszawa, dnia 17 listopada 2003 r.