Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 5227

w sprawie czasu pracy pracowników zakładów opieki zdrowotnej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana posła Stanisława Rydzonia przekazaną przy piśmie z dnia 22 października 2003 r., znak SPS-0202-5227/03, w sprawie czasu pracy pracowników zakładów opieki zdrowotnej, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Począwszy od dnia 1 stycznia 2003 r. ustała możliwość podwyższania przez pracodawców dobowego i tygodniowego wymiaru czasu pracy na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej Kodeks pracy z dnia 1 marca 2001 r. (Dz.U. nr 28, poz. 301). Powoduje to konieczność stosowania ustawy o zakładach opieki zdrowotnej w obowiązującym brzmieniu, zgodnie z którą czas pracy pracownika zatrudnionego w zakładzie opieki zdrowotnej, w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie może przekraczać 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień.

   W tym zakresie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) są korzystniejsze dla pracownika od przepisów Kodeksu pracy, a ponieważ ustawa ta ma charakter przepisów szczególnych w stosunku do Kodeksu pracy, zatem ma pierwszeństwo w stosowaniu.

   Jednakże należy podkreślić, iż przepis art. 32g ustawy jest regulacją ogólną odnoszącą się, jak wskazuje treść artykułu, do wszystkich pracowników zatrudnionych w zakładach opieki zdrowotnej. Ustawodawca jednak, mając na względzie charakter wykonywanej pracy związanej z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, zróżnicował czas pracy pracowników zoz. Jako przykład można podać czas pracy pracowników zatrudnionych w komórkach organizacyjnych (zakładach, pracowniach) radiologii, radioterapii, fizykoterapii, cytopatologii itp. ze względu na promieniowanie jonizujące - nie może przekroczyć 5 godzin na dobę i przeciętnie 26 godzin i 15 minut na tydzień.

   Zgodnie z przepisami art. 32i ww. ustawy, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, w stosunku do pracowników zakładu opieki zdrowotnej mogą być stosowane rozkłady czasu pracy, w których dopuszczalne jest przedłużenie wymiaru czasu pracy do 12 godzin na dobę. W tych rozkładach czas pracy nie może przekraczać przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym.

   Należy podkreślić, iż przepis art. 32g ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej nie obliguje pracownika do przepracowania w ciągu tygodnia 40 godzin. Użycie sformułowania ˝przeciętnie˝ wskazuje, iż przepracowanych godzin może być mniej, ale nie więcej niż 40. Bowiem praca wykonywana ponad normy czasu pracy, czyli ponad 40 godzin tygodniowo, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Należy wspomnieć, iż ze względu na wprowadzenie przepisem art. 129 § 1 K.p. przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy nie jest możliwe wypracowanie przez pracownika 40 godzin tygodniowo. Zatem właściwe jest stosowanie czasu pracy wskazanego w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej stosownie do charakteru wykonywanej pracy.

   Odnosząc się do zaplanowanych zmian w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, uprzejmie informuję, iż obecnie toczą się intensywne konsultacje ze stroną społeczną mające doprowadzić do wypracowania optymalnych rozwiązań w zakresie czasu pracy i innych uprawnień pracowników zawartych w obecnie obowiązującej ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, które znajdą odzwierciedlenie w ostatecznej wersji przygotowywanej regulacji. W dniu 21 października 2003 r. doraźny zespół ds. rozwiązań systemowych w ochronie zdrowia uzgodnił przyjęcie systemowego rozwiązania czasu pracy w wysokości 5-dniowego tygodnia pracy, 40-godzinnego tygodnia pracy i 8-godzinnego dnia pracy wraz z pozostawieniem odstępstw dla wybranych grup pracowników ochrony zdrowia w sposób określony w obowiązującej ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, z możliwością uaktualnienia wykazu grup pracowników, dla których stosowane będą odmienne czasy pracy. Zespół uzgodnił również potrzebę pozostawienia w ustawie rozwiązań dotyczących nagród jubileuszowych oraz odpraw. Jednocześnie informuję, że doraźny zespół widzi potrzebę dalszej dyskusji w celu wypracowania wspólnego stanowiska we wszystkich ww. grupach zagadnień.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Ewa Kralkowska

   Warszawa, dnia 5 listopada 2003 r.