Odpowiedź ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej

na interpelację nr 4869

w sprawie decyzji o zasypywaniu kopalni węgla kamiennego piaskiem

   Odpowiadając na interpelację złożoną przez Panią Poseł Marię Zbyrowską oraz Pana Posła Józefa Cepila z dnia 18 września br. (SPS-0202-4869/03) w sprawie decyzji ozasypaniu kopalń węgla kamiennego piaskiem, uprzejmie informuję, co następuje.

   Nie mogę się zgodzić ze stwierdzeniem o upadku górnictwa w Polsce. Bez wątpienia sektor górnictwa węgla kamiennego znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej spowodowanej zadłużeniem kopalń oraz utrzymywaniem nadmiernych mocy produkcyjnych powodujących przerosty zatrudnienia i rozregulowanie rynku węglowego. Związane jest to w dużej mierze ze zmniejszającym się na rynku krajowym zapotrzebowaniem na ten surowiec.

   Aby zrestrukturyzować górnictwo, należy przede wszystkim je oddłużyć, zdejmując ciążący nad nim nawis przeszłego zadłużenia, i dokapitalizować, następnie ograniczyć wydobycie w najmniej efektywnych kopalniach, a więc w miejscach, gdzie wydobycie jest najdroższe. Wiąże się to niestety również z ograniczeniem zatrudnienia.

   Chciałbym zaznaczyć, że proces wygaszania zbędnych mocy produkcyjnych rozpocznie się dopiero po wejściu w życie rządowej ustawy o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006 oraz o zmianie niektórych ustaw. Obecnie projekt tej ustawy jest przedmiotem obrad Sejmu, który skierował ją do dalszych prac legislacyjnych. Świadczy to o kierunkowym przyjęciu przez Sejm projektu ustawy.

   Na podkreślenie zasługuje, że projekt ustawy przewiduje wdrożenie pakietu osłonowo-aktywizującego dla każdej grupy pracowników przewidzianych do zwolnienia. Natomiast pracownicy zatrudnieni pod ziemią i w zakładach przeróbki mechanicznej węgla w kopalniach częściowo lub całkowicie likwidowanych, którzy nie skorzystają zpakietu, otrzymają propozycję pracy na czas nieokreślony w kopalniach czynnych.

   Wygaszenie zdolności produkcyjnych w kopalniach najmniej efektywnych, onajniższych zasobach, pozwoli na lepsze wykorzystanie potencjału produkcyjnego wpozostałych kopalniach i przyczyni się do osiągnięcia w tych zakładach lepszych wyników ekonomicznych.

   Jak z powyższego wynika, celem działania Rządu nie jest likwidacja górnictwa węgla kamiennego, a wręcz przeciwnie. Celem Rządu jest ratowanie górnictwa na zdrowych ekonomicznie zasadach, a tym samym ratowanie setek tysięcy miejsc pracy zarówno wgórnictwie, jak i jego otoczeniu. Niepodjęcie działań naprawczych grozi upadłością całego sektora.

   Odnośnie aspektu technicznego likwidacji kopalń to chciałbym poinformować, że przyjęty w Polsce sposób likwidacji wyrobisk górniczych polega głównie na tamowaniu wyrobisk poziomych bądź doprowadzaniu ich do samozasypania przez usunięcie obudowy. Natomiast w odniesieniu do szybów - przez ich zasypanie skałą płoną. Jest to zgodne zobowiązującymi przepisami.

   Chciałbym zaznaczyć, że Polska posiada stosunkowo znaczne zasoby węgla kamiennego i pokaźne zasoby węgla brunatnego. Dlatego można przewidywać, że w ciągu najbliższych 20 lat węgiel będzie głównym paliwem dla elektroenergetyki. Natomiast po tym okresie można się liczyć z tym, że udział węgla jako nośnika energii pierwotnej będzie się zmniejszał.

   Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przepisy prawa funkcjonujące wUnii obejmą całość polskiej gospodarki, w tym sektor górnictwa węgla kamiennego. Konsekwencją wprowadzenia regulacji unijnych w polskim górnictwie węgla kamiennego będą m.in. zasady udzielania pomocy państwowej podmiotom tego sektora. Zgodnie z tymi zasadami podstawą decyzji dotyczących funkcjonowania krajowego górnictwa węgla kamiennego będą koszty produkcji w poszczególnych zakładach wydobywczych, liczone wg standardów unijnych i prowadzące do podziału kopalń na rentowne i nierentowne.

   Kopalnie nierentowne mogą zostać zaklasyfikowane do kopalń zabezpieczających dostęp do zasobów węgla, niezbędnych z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa podaży energii, oraz na kopalnie niezaliczone do tej grupy. Prawo unijne zakłada możliwość udzielania pomocy publicznej dla pierwszej grupy kopalń, natomiast kopalnie nierentowne oograniczonych zasobach przeznaczone zostaną do likwidacji.

   Natomiast kopalnie rentowne funkcjonować będą jak każde przedsiębiorstwo działające w warunkach gospodarki rynkowej.

   Stwierdzenie o zasypaniu polskich kopalń piaskiem uważam za nieporozumienie. Istnieje proces technologiczny polegający na zamulaniu wyrobisk poeksploatacyjnych podsadzką piaskową przy użyciu wody jako nośnika tego piasku. Proces ten jest stosowany przy prowadzeniu wydobycia pod szczególnie chronionymi obiektami powierzchni. Jest to proces wydatnie podnoszący koszty eksploatacji, do którego zastosowania konieczne są specjalne instalacje wodno-piaskowe. Proces ten nie stanowi metody likwidowania kopalń podziemnych.

   Minister

   Jerzy Hausner

   Warszawa, dnia 8 października 2003 r.