Odpowiedź podsekretarza stanu

w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 4728

w sprawie kryteriów stosowanych przez ZUS wobec składek na ubezpieczenie społeczne o d osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z wystąpieniem Pana Marszałka z dnia 12 września br., znak SPS-0202-4728/03, dotyczącym interpelacji posła Michała Figlusa w sprawie kryteriów stosowanych przez ZUS wobec składek na ubezpieczenie społeczne od osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy pragnę wyjaśnić, że przy ustalaniu okresu zatrudnienia wymaganego do uzyskania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych uwzględnia się wymienione w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. oemeryturach irentach zFunduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU Nr 162, poz.1118, z późn. zm.) okresy składkowe, które mogą być uzupełnione nie więcej, niż o1/3 okresami nieskładkowymi.

   Na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 1a za okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pod warunkiem wykonania pracy w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy.

   Za okresy składkowe uważa się również - według art. 6 ust. 2 pkt 11 powołanej ustawy - przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. okresy wykonywania na obszarze Państwa Polskiego pracy nakładczej:

   - objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki,

   - przed dniem objęcia obowiązkiem ubezpieczenia z tego tytułu, jeżeli w tych okresach osoba wykonująca taką pracę uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości co najmniej połowy obowiązującego najniższego wynagrodzenia, określonego na podstawie przepisów Kodeksu pracy.

   Od dnia 15.11.1991 r. okresami składkowymi są wszystkie okresy zatrudnienia, za które opłacono składki na ubezpieczenia społeczne (art. 6 ust. 1 pkt 1). Oznacza to, że począwszy od tej daty należy uwzględniać także okresy zatrudnienia wykonywanego w wymiarze czasu pracy niższym niż połowa, jeżeli za te okresy zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

   Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU Nr 137, poz. 887, ze zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zarówno pracowników, jak i osób wykonujących pracę nakładczą (chałupników), stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

   W podstawie tej nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków.

   Wymaga jednocześnie podkreślenia, że do końca 1998 r. jednolita składka na ubezpieczenie społeczne pracowników wynosząca 45% funduszu płac płacona była wyłącznie przez pracodawcę z jego środków, natomiast zakłady pracy zatrudniające osoby w systemie pracy nakładczej opłacały składki na ubezpieczenie społeczne od łącznej kwoty zarobków wypłaconych wykonawcom oraz od wypłaconych tym wykonawcom zasiłków chorobowych pokrywanych z funduszu płac zakładu pracy.

   Począwszy od 1 stycznia 1999 r. składka na ubezpieczenie emerytalne jest rozłożona w równych częściach pomiędzy pracodawcę i pracownika (osobę wykonującą pracę nakładczą). Każdy z nich obowiązany jest zapłacić ze swoich środków na ubezpieczenie emerytalne po 9,76% i na ubezpieczenie rentowe po 6,50%, liczone od kwoty wynagrodzenia pracownika (osoby wykonującej pracę nakładczą) stanowiącego podstawę wymiaru składki.

   W świetle powyższego twierdzenie Pana Posła, że przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych nie uwzględnia się objętych obowiązkiem ubezpieczenia społecznego okresów zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, uważam za nieuzasadnione.

   Z uwagi na fakt, że Pan Poseł nie przywołuje konkretnych przypadków, w których - być może - wystąpiło naruszenie prawa, mogę jedynie dodać, że przyznanie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych nie zależy od uznania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale od spełnienia przez zainteresowanego ustawowych przesłanek.

   Wszystkie osoby kwestionujące prawidłowość decyzji wydanych przez organy rentowe mają możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Postępowanie przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jest dla osób zainteresowanych bezpłatne.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Krzysztof Pater

   Warszawa, dnia 25 września 2003 r.