Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 4706

w sprawie opodatkowania spółdzielni mieszkaniowych

   W odpowiedzi na przesłaną przy piśmie z dnia 10 września 2003 r., znak: SPS-0202-4706/03, interpelację Pani Poseł Anny Elżbiety Sobeckiej z dnia 4września 2003r. wsprawie opodatkowania spółdzielni mieszkaniowych przesyłam uzgodnione z Ministrem Infrastruktury wyjaśnienie dotyczące problemów poruszonych w tej interpelacji.

   Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej, mające nastąpić w dniu 1maja 2004r., spowodowało konieczność dostosowania m.in. obowiązującej w naszym kraju ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. opodatku od towarów i usług oraz opodatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz.50 z późn. zm.) do przepisów wspólnotowych. Standardy dotyczące podatków pośrednich, jakie obowiązują wUnii Europejskiej, zostały określone w Szóstej Dyrektywie Rady Unii Europejskiej z dnia 17 maja 1977r. wsprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC zpóźn. zm.). Załącznik H do tej dyrektywy zawiera wykaz towarów i usług, których dostawa lub świadczenie może być objęte obniżonymi stawkami podatku VAT. W związku z tym został opracowany projekt nowej ustawy opodatku od towarów w pełni dostosowanej do standardów Unii Europejskiej.

   Obowiązująca obecnie w Polsce ustawa zdnia 8 stycznia 1993r. opodatku od towarów i usług oraz opodatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz.50 z późn. zm.) przewiduje stosowanie obniżonej stawki podatku VAT na wiele towarów i usług niewymienionych w ww. załączniku H do Szóstej Dyrektywy Rady Unii Europejskiej zdnia 17 maja 1977r. W związku z tym, najpóźniej oddnia akcesji, Polska musi wprowadzić stawkę podstawową obowiązującą wnaszym kraju (22%) na te produkty, które nie są wskazane w załączniku lub na które nie uzyskała okresów przejściowych. Ztego powodu zostały zaproponowane w projekcie nowej ustawy zmiany m.in. w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług, praw i dóbr będących przedmiotem obrotu współdzielniach mieszkaniowych, opodatkowanie podatkiem odtowarów i usług działek budowlanych oraz wprowadzenie podstawowej stawki podatku VAT na sprzedaż materiałów budowlanych.

   Objęcie budownictwa spółdzielczego podatkiem VAT w wysokości 7% (zgodnie z projektem nowej ustawy o podatku od towarów i usług) nie powinno jednak wpłynąć na zmianę sytuacji finansowej spółdzielni. Co do zasady opodatkowanie podatkiem od towarów i usług działalności spółdzielni mieszkaniowych wzakresie przydzielania członkom praw do lokali spółdzielczych, które dotychczas nie podlegały opodatkowaniu tym podatkiem, powinno mieć charakter neutralny. System rozliczania podatku od towarów i usług przewiduje bowiem możliwość odliczania podatku naliczonego (zapłaconego np. przy nabyciu towarów) odpodatku należnego od dokonanej sprzedaży. Należy przy tym zauważyć, że wsytuacji gdy materiały budowlane mają zostać opodatkowane podatkiem VAT wg stawki 22%, pozostawienie poza systemem podatku od towarów i usług podstawowej działalności spółdzielni mieszkaniowych mogłoby spowodować pogorszenie się ich sytuacji finansowej lub konieczność podniesienia cen mieszkań. Obecnie spółdzielnie mieszkaniowe nie rozliczają podatku VAT, co powoduje, że nie mogą odliczać podatku VAT wykazanego w fakturach zakupu. Zgodnie zprojektem nowej ustawy, zarówno sprzedaż mieszkań, jak i praw do tych mieszkań ma być objęta stawką VAT w wysokości 7%. Spółdzielnie mieszkaniowe będą zatem mogły od podatku należnego odliczać podatek zawarty w cenach zakupu, w tym w cenach materiałów budowlanych, które będą obciążone 22% VAT-em.

   Nowy układ stawkowy wopodatkowaniu budownictwa może nawet spowodować, że spółdzielnie w pewnych sytuacjach będą otrzymywały zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym oddokonanej sprzedaży.

   Pragnę podkreślić, że podatkiem od towarów i usług nie będą opodatkowane dochody spółdzielni mieszkaniowych, lecz dokonywanie odpłatnej dostawy towarów lub świadczenie przez nie usług. Wprowadzenie opodatkowania w ww. zakresie będzie miało co do zasady charakter neutralny, zarówno dla obciążeń finansowych spółdzielni mieszkaniowych, jak i dochodów budżetu państwa. Wynika to z opisanej powyżej konstrukcji systemu podatku od towarów i usług.

   W swoim wystąpieniu Pani Poseł zwraca również uwagę na fakt, iż Jej zdaniem, rządowy projekt opodatkowania dochodów spółdzielni mieszkaniowych podatkiem dochodowym oznaczać będzie w praktyce pogorszenie sytuacji finansowej tych spółdzielni i w konsekwencji zmniejszenie zakresu remontów prowadzonych przez te spółdzielnie oraz może spowodować konieczność podwyższenia opłat członków spółdzielni za używanie mieszkań.

   Odnosząc się zatem do uwag dotyczących skutków rządowej propozycji objęcia podatkiem dochodowym dochodów spółdzielni mieszkaniowych, uprzejmie informuję, że w dniu 14 października 2003r. Sejm RP przyjął ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1852). Zgodnie z art. 7 tej ustawy, zachowane zostało - do końca 2004r. - dotychczasowe zwolnienie od podatku dochodowego m.in. spółdzielni mieszkaniowych, w zakresie i na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2003r.

   Pragnę przy tym wyjaśnić, iż w obecnym stanie prawnym, zgodnie zprzepisami ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, spółdzielnie mieszkaniowe nie są zwolnione z podatku dochodowego; zwolnieniem objęte są jedynie dochody spółdzielni mieszkaniowych w części, w jakiej przeznaczone są na cele związane zutrzymaniem zasobów mieszkaniowych i na inne cele statutowe, z wyjątkiem działalności gospodarczej. W pozostałej części dochody tych spółdzielni podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w wysokości 27% dochodu (art. 19 ustawy).

   Podsekretarz stanu

   Elżbieta Mucha

   Warszawa, dnia 23 października 2003 r.