Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 4510

w sprawie planowanej reorganizacji administracji celnej

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją Pana Bolesława Piechy, Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie planowanej reorganizacji Służby Celnej, przesłaną za pismem nr SPS-0202-4510/03 z dnia 19.08.2003 r., uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Funkcje współczesnej administracji celnej ulegają przeobrażeniom wraz ze zmianą warunków gospodarczych i pojawieniem się nowych tendencji w handlu międzynarodowym, a także zmianą oczekiwań społeczeństwa w odniesieniu do Służby Celnej chroniącej przed zagrożeniami mającymi źródło poza granicami kraju. Skuteczna realizacja obecnie przypisanych Służbie Celnej zadań i podejmowanie nowych obowiązków jest możliwe przy wysokiej elastyczności organizacyjnej oraz efektywności działania. Podkreślić należy, iż proces mający na celu wdrożenie ww. założeń jest długotrwały, bardzo skomplikowany i odpowiedzialny. Zakłada on dostosowanie struktury Służby Celnej do pracy w nowych warunkach organizacyjnych, prawnych i finansowych, jakie zaistnieją z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej. Podejmowane w tym zakresie działania wiążą się z faktem zniesienia granicy zachodniej i południowej, dalszego wzmacniania granicy wschodniej, bezcłowego przepływu towarów w ramach krajów unijnych, rozwoju pionu kontroli celnej i nowoczesnych narzędzi informatycznych. Zaznaczyć należy, iż opracowywana w tej chwili w Służbie Celnej koncepcja organizacyjna nie stanowi kolejnej, nowej reformy. Jest ona kontynuacją procesu, którego pierwszy etap został przeprowadzony w 2002 roku, w związku z wejściem w życie przepisów ustawy o przekształceniach w administracji celnej, o której wspomina Pan Poseł, a także ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej oraz jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU Nr 25, poz. 243).

   W odpowiedzi na zapytanie zawarte w pkt. 1 i 2 uprzejmie informuję, iż w chwili obecnej trwają prace nad strukturą organizacyjną Służby Celnej. Ostateczną strukturę przedstawią dyrektorzy izb celnych w ramach planów wykonawczych oraz założeń alokacji. Merytoryczne kryteria, w oparciu o które tworzony jest model struktury, zostały przedstawione do szerokiej konsultacji m.in. poprzez opublikowanie ich na stronie administracji celnej www.clo.gov.pl. Jednocześnie należy wskazać, iż do Kierownictwa Służby Celnej nie wpłynęły żadne wnioski środowisk gospodarczych i samorządowych w sprawie powyższych kryteriów, które wskazywałyby na potrzebę modyfikacji proponowanego kierunku zmian.

   W opracowywanym modelu struktury rozważa się połączenie Izby Celnej w Cieszynie z Izbą Celną w Katowicach jako konsekwencję przyjęcia założenia dostosowania zewnętrznej struktury organizacyjnej administracji celnej do podziału administracyjnego kraju. Takie działanie umożliwi stworzenie podstaw do funkcjonowania izb celnych w nowych warunkach (po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej) oraz przyczyni się do lepszej współpracy z organami administracji rządowej na szczeblu województw. Zmiany ułatwią kontakty w zakresie sprawozdawczości z urzędami statystycznymi. W ten sposób połączona izba celna obejmowałaby obszar województwa śląskiego.

   W związku z pytaniem nr 3 informuję, iż przyjęte kryteria ogólne, wspomniane w pkt. 1, które stanowią podstawę do opracowania bardziej szczegółowych założeń dla przyszłej struktury Służby Celnej, obejmują liczbę podmiotów gospodarczych, liczbę zgłoszeń dokonywanych obecnie oraz prognozowaną (w oparciu o nowoczesne narzędzia statystyczne, z uwzględnieniem między innymi dynamiki rozwoju poszczególnych rejonów) liczbę zgłoszeń celnych po 1 maja 2004 r. W trakcie prac nad strukturą wielokrotnie analizowano procentowy udział poszczególnych jednostek organizacyjnych w globalnej skali kraju, również pod kątem dokonywanych zgłoszeń celnych. Wskazać należy, iż łączna liczba zgłoszeń celnych (z wyjątkiem procedury tranzytu) dla jednostek podległych aktualnie Izbie Celnej w Katowicach i Izbie Celnej w Cieszynie wynosi za 2002 r. około 750 tys. (w tym dla Izby Celnej w Cieszynie - 298 tys.). Powyższa liczba jest porównywalna z liczbą zgłoszeń celnych w innych izbach nieobsługujących przyszłej granicy zewnętrznej UE: Izbie Celnej w Poznaniu, we Wrocławiu, w Porcie Lotniczym w Warszawie oraz w Warszawie. Jednocześnie z przeprowadzonej analizy przewidywanej liczby zgłoszeń celnych po przystąpieniu Polski i innych państw do Unii Europejskiej wynika, że ilość odpraw celnych realizowanych w Izbie Celnej w Cieszynie (około 31,5 tysiąca zgłoszeń) jest mniejsza w stosunku do pozostałych izb celnych. Dla połączonych Izb Celnych w Katowicach i Cieszynie dane te wynoszą odpowiednio 99 tys. zgłoszeń. Łączna liczba składów celnych i magazynów celnych w obu izbach kształtuje się również na zbliżonym poziomie, jak w Izbie Celnej w Poznaniu, we Wrocławiu, w Porcie Lotniczym w Warszawie oraz w Warszawie. Należy także podkreślić fakt, iż Izba Celna w Cieszynie nie została zaproponowana do realizacji zadań związanych z podatkiem akcyzowym.

   W odniesieniu do pytania nr 4 chciałbym zapewnić Pana Posła, iż Służba Celna podjęła prace mające na celu wypracowanie koncepcji funkcjonowania wspólnych wewnętrznych oddziałów celnych na przyszłych wewnętrznych granicach UE, celem efektywnego wykorzystania infrastruktury obecnych przejść granicznych oraz złagodzenia problemu alokacji kadr. Projekty te, tworzone z inicjatywy administracji celnej, z uwzględnieniem jednakże wniosków środowisk samorządowych i gospodarczych, zostaną przekazane do uzgodnienia z innymi służbami pozostającymi w przejściach granicznych po 1 maja 2004 r. W chwili obecnej toczą się zaawansowane prace w ramach powołanych wspólnych polsko-niemieckich grup roboczych, aby ostatecznie ustalić zasady funkcjonowania polsko-niemieckich oddziałów celnych w Kołbaskowie, Jędrzychowicach, Świecku i Olszynie. Rozmowy co do dalszej współpracy po przystąpieniu do Wspólnego Rynku zostały również podjęte ze stroną litewską. Wstępnie uzgodniono także kierunek zmian w ramach rozmów Szefa Służby Celnej z szefami czeskiej i słowackiej administracji celnej na Sesji Światowej Organizacji Ceł w czerwcu b.r.

   Pozostaję w głębokim przekonaniu, iż informacje o kierunkach zmian przeprowadzanych w administracji celnej mających na celu pełne przystosowanie do nowych zadań w kontekście integracji z Unią Europejską spotkają się ze zrozumieniem i aprobatą Pana Posła.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Robert Kwaśniak

   Warszawa, dnia 16 września 2003 r.