Odpowiedź ministra zdrowia

na interpelację nr 4465

w sprawie premii dla pracowników Narodowego Funduszu Zdrowia

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Marii Zbyrowskiej (nr SPS-0202-4465/03) z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie premii dla pracowników Narodowego Funduszu Zdrowia, uprzejmie informuję, co następuje.

   Ad 1. i 2. Zarząd Narodowego Funduszu Zdrowia podjął w dniu 14 lipca 2003 r. uchwałę nr 147/2003 w sprawie ustalenia wysokości funduszu premiowego. Uchwała ta nie stanowiła jednak samoistnej podstawy do dokonania wypłaty premii. Wypłata pracownikom Narodowego Funduszu Zdrowia premii jest możliwa po wydaniu stosownej decyzji przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

   Ponieważ zaistniała konieczność ograniczenia wydatków na cele administracyjne Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Maciej Tokarczyk podjął decyzję o nieuruchamianiu środków finansowych przeznaczonych na premie dla pracowników NFZ. Tym samym premie dla pracowników NFZ nie zostały wypłacone.

   Wskazana uchwała została przekazana zgodnie z art. 43 ust. 4 pkt 12 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (DzU nr 45, poz. 391, z późn. zm.), zwanej dalej ˝ustawą o NFZ˝, Ministrowi Zdrowia w dniu 21 lipca 2003 r. Stosownie do art. 153 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 ustawy o NFZ, Minister Zdrowia sprawuje nadzór nad działalnością Funduszu, w tym nad jego gospodarką finansową, stosując m.in. kryterium legalności, rzetelności, celowości i gospodarności. Minister Zdrowia bada uchwały przyjmowane przez Zarząd i Radę Funduszu w zakresie zgodności z prawem i stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części, jeżeli narusza ona prawo lub stwarza zagrożenie wystąpienia ujemnego wyniku finansowego.

   Po zbadaniu wskazanej uchwały Zarządu Narodowego Funduszu Zdrowia Minister Zdrowia wydał w dniu 14 sierpnia 2003 r. decyzję stwierdzającą nieważność tej uchwały. W ocenie Ministra Zdrowia przyznanie premii pracownikom Funduszu, wobec trudnej sytuacji finansowej Narodowego Funduszu Zdrowia, jest niecelowe i niewłaściwe. Celem Narodowego Funduszu Zdrowia jest gromadzenie środków finansowych pochodzących w szczególności ze składek na ubezpieczenie zdrowotne, zarządzanie nimi i przede wszystkim zapewnienie ubezpieczonym świadczeń zdrowotnych. W związku z tak określonymi zadaniami Narodowy Fundusz Zdrowia powinien wydatkować środki finansowe w sposób gospodarny i celowy, mając na względzie konieczność zapewnienia ubezpieczonym dostępu do świadczeń zdrowotnych. Środki finansowe Funduszu powinny być przeznaczone głównie na zaspokojenie kosztów świadczeń zdrowotnych dla ubezpieczonych oraz kosztów refundacji leków.

   Dodatkowo należy podkreślić, iż Narodowy Fundusz Zdrowia jest - zgodnie z art. 5 pkt 9 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (DzU z 2003 r. nr 15, poz. 148, ze zm.) - jednostką sektora finansów publicznych. Stosownie zaś do przepisu art. 28 ust. 3 wskazanej ustawy, wydatki publiczne powinny być dokonywane:

   1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów;

   2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;

   3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

   Mając na uwadze powyższe argumenty Minister Zdrowia nie mógł wyrazić zgody na pozostawienie w obrocie prawnym uchwały umożliwiającej podjęcie takiej decyzji i wydatkowanie środków finansowych Funduszu na premie dla jego pracowników.

   Ad 3. W Ministerstwie Zdrowia trwają obecnie prace związane z procesem restrukturyzacji i zmiany organizacji prawnej zakładów opieki zdrowotnej.

   Na posiedzeniu 18 sierpnia 2003 r. Rada Ministrów przyjęła opracowane przez Ministerstwo Zdrowia założenie dwóch ustaw, które umożliwią restrukturyzację zadłużenia SP ZOZ-ów i ich przekształcenie w spółki z udziałem wierzycieli. Projekty tych aktów prawnych mają być przygotowane przez Ministerstwo Zdrowia do końca września.

   Nowelizacja ustawy o zakładach opieki zdrowotnej określi nową formę organizacyjno-prawną publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które zostaną przekształcone w spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne powstałe w wyniku komercjalizacji. Do tworzonych spółek będzie miał zastosowanie Kodeks spółek handlowych, z zastrzeżeniem pewnych odrębności wynikających z idei działania zakładu opieki zdrowotnej jako podmiotu użyteczności publicznej (spółka użyteczności publicznej). Spółka ta na zasadzie sukcesji generalnej stanie się podmiotem wszelkich praw i obowiązków dotychczasowego SP ZOZ. Dzięki temu zwiększa się zarówno uprawnienia, jak i odpowiedzialność podmiotów zarządzających spółką. Spółka taka będzie miała zdolność układową i upadłościową, a podmiot publiczny, który ją utworzył, nie będzie odpowiadał za długi spółki w przypadku jej likwidacji.

   Przygotowany plan zakłada, że ustawa wskaże jedną formę działania dla wszystkich publicznych ZOZ-ów i ewentualnie zróżnicuje pod względem prawnym ZOZ-y publiczne i niepubliczne. Ustawa ma określać założenia i termin wydania rozporządzenia w sprawie utworzenia sieci szpitali publicznych, a także górny limit zobowiązań ZOZ, które znajdą się w sieci szpitali publicznych.

   Druga z ustaw przygotowywanych przez Ministerstwo Zdrowia w porozumieniu z Ministerstwem Finansów dotyczy pomocy publicznej i restrukturyzaji samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Przepisy dotyczące pomocy publicznej muszą być zgodne z prawem unijnym, które zezwala na udzielenie pomocy publicznej przedsiębiorstwu tylko jeden raz. Ustawa ta dotyczyć będzie SP ZOZ-ów zatrudniających więcej niż 50 osób. Restrukturyzacji poddane będzie jedynie zadłużenie powstałe między 1 stycznia 1999 r. a 31 marca 2003 r. Restrukturyzacja zobowiązań cywilnoprawnych polegać będzie na zawarciu ugody restrukturyzacyjnej z wierzycielami, natomiast zadłużenie z tytułu zobowiązań publicznoprawnych będzie umarzane lub rozłożone na raty.

   Ponadto już od 1 stycznia 2004 r. powinna być odczuwalna poprawa związana z likwidacją kas chorych i powołaniem Narodowego Funduszu Zdrowia. Umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych na rok 2004 zostaną zawarte w oparciu o rozpoznanie potrzeb zdrowotnych ubezpieczonych, które zostaną określone w wojewódzkich planach zdrowotnych i planie zdrowotnym dla służb mundurowych oraz o ujednolicone zasady kontraktowania świadczeń zdrowotnych, opracowywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, które pozwolą zlikwidować znaczne rozbieżności w cenach świadczeń zdrowotnych oraz warunkach ich udzielania.

   Ad 4. Odpowiadając na pytanie, czy idąc do lekarza możemy spodziewać się odmowy leczenia, stwierdzam, że nie istnieje takie zagrożenie. Zawarte przez Narodowy Fundusz Zdrowia umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych zabezpieczają potrzeby zdrowotne osób ubezpieczonych. Pragnę poinformować Panią Poseł, iż w I kwartale 2003 r. na sfinansowanie świadczeń zdrowotnych dla osób ubezpieczonych kasy chorych wydały łącznie 7 106 304,41 tys. zł, natomiast zgodnie z planem finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia na finansowanie świadczeń zdrowotnych w okresie kwiecień - grudzień br. przeznaczona zostanie kwota 21 623 242 tys. zł. Ponadto zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU nr 91, poz. 408, z późn. zm.), żadne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do odmowy udzielania świadczenia zdrowotnego, jeżeli osoba zgłaszająca się do zakładu opieki zdrowotnej potrzebuje natychmiastowego udzielenia świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia.

   Z poważaniem

   Minister

   Leszek Sikorski

   Warszawa, dnia 12 września 2003 r.