Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska

- z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 4399

w sprawie szkód w uprawach rolniczych wyrządzonych przez zwierzynę leśną

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Andrzeja Grzesika z dnia 28 lipca 2003 r. skierowaną do mnie przy piśmie Pana Marszałka z dnia 29 lipca 2003 r. nr SPS-0202-4399/03 dotyczącą szkód w uprawach i płodach rolnych wyrządzonych przez zwierzęta łowne, uprzejmie informuję, że problem szkód łowieckich reguluje:

   1. Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 z późn. zm.),

   2. Rozporządzenie z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1081).

   Natomiast cytowana przez Pana Posła ustawa z dnia 17 czerwca 1959 r. o hodowli, ochronie zwierząt łownych i prawie łowieckim nie obowiązuje już od 1995 r.

   Niezależnie od powyższego pragnę wyjaśnić, co następuje:

   Ad 1. Zgodnie z ustawą Prawo łowieckie gospodarka łowiecka prowadzona jest przez dzierżawcę lub zarządcę obwodu łowieckiego. W sytuacji, gdy prowadzenie prawidłowej gospodarki łowieckiej wymaga wejścia przez myśliwych na grunt prywatny, a jednocześnie zwierzęta łowne wyrządzają szkody w uprawach i płodach rolnych, naturalnym jest, iż dochodzi do konfliktu interesów. Przepisy ustawy mają m.in. na celu rozwiązywanie tego typu konfliktów. Prezentujemy pogląd, iż obowiązujące w tym zakresie przepisy nie naruszają konstytucyjnej zasady ochrony własności. Dzierżawa obwodu łowieckiego nie jest tym samym, co dzierżawa regulowana przepisami Kodeksu cywilnego. W praktyce jest to jedynie dzierżawa prawa do prowadzenia gospodarki łowieckiej. Właściciel gospodarstwa może swój grunt wykorzystywać zgodnie z jego przeznaczeniem i gospodarka łowiecka nie stoi temu na przeszkodzie.

   Pamiętać także należy, iż każdy właściciel, dzierżawca czy zarządca może swój grunt ogrodzić. W tym przypadku, prowadzenie gospodarki łowieckiej będzie faktycznie uniemożliwione.

   Ad 2. Kwestię okresów polowań reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 kwietnia 2001 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych oraz określenia okresów polowań na te zwierzęta (Dz.U. z 2001 r. Nr 43, poz. 488). W procesie legislacyjnym uczestniczyły zainteresowane instytucje i organizacje, w tym Państwowa Rada Ochrony Przyrody, Lasy Państwowe, Polski Związek Łowiecki, instytucje naukowe, organizacje pozarządowe, wojewodowie. Zgłoszono szereg uwag, które dotyczyły np. skrócenia okresu polowań na niektóre gatunki zwierząt łownych, w tym na owoce muflona, łanie i zające.

   Pismem Nr DP-1341/0210/2001/DM z dnia 23.03.2001 r. minister środowiska przesłał projekt niniejszego rozporządzenia do ministra rolnictwa i rozwoju wsi celem podpisania, co nastąpiło w dniu 10 kwietnia 2001 r.

   Jednak zebrane doświadczenia oraz uwagi mogą zostać wykorzystane w przyszłości do ewentualnej nowelizacji ww. rozporządzenia.

   Ad 3. Pozyskanie zwierząt łownych odbywa się zgodnie z racjonalną gospodarką łowiecką na podstawie rocznego planu łowieckiego, który musi zawierać dane zgodne z założeniami wieloletniego łowieckiego planu hodowlanego (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie rocznych planów łowieckich i wieloletnich łowieckich planów hodowlanych - Dz.U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1640). Plan wieloletni zawiera informację o docelowej liczebności populacji zwierząt łownych w danym rejonie hodowlanym.

   Jednocześnie pragnę zauważyć, że pozyskanie zwierzyny nie jest jedyną formą zapobiegania szkodom łowieckim. Natomiast tak radykalne posunięcie, jak ˝całkowity odstrzał łani˝, byłoby poważnym zagrożeniem dla funkcjonowania tego gatunku w naszych lasach.

   Ad 4. W celu pełniejszego zobrazowania obowiązujących przepisów w zakresie postępowania przy szacowaniu szkód łowieckich, pozwalam sobie skierować uwagę Pana Posła na cytowane na wstępie rozporządzenie. Wymieniony akt oraz sama ustawa Prawo łowieckie nie przewidują możliwości szacowania szkód przez ˝biegłych opłacanych przez organy samorządowe˝.

   Jednocześnie, spełniając oczekiwania rolników, w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia przewidziano możliwość udziału w szacowaniu szkód na żądanie jednej ze stron przedstawiciela właściwej terytorialnie izby rolniczej.

   Zgodnie zaś z art. 47 ust. 2 ustawy Prawo łowieckie w przypadku sporu o wysokość odszkodowania strony mogą zwrócić się do właściwego organu z prośbą o mediację w sporze, w celu jego polubownego rozstrzygnięcia. W przypadku niezawarcia ugody niezadowolona strona może również wystąpić z pozwem do właściwego miejscowo sądu powszechnego.

   Ad 5. Najwyższa Izba Kontroli w ˝Informacji o wynikach kontroli prawidłowości prowadzenia gospodarki łowieckiej˝ z maja 2003 r. nr P/02/157/142/ 2003/P/02/ 157/LRZ stwierdziła, iż ˝obowiązujące przepisy prawa należycie zabezpieczały interesy obywateli związane z pokrywaniem szkód wynikających z prowadzenia gospodarki łowieckiej. Zarówno jednostki Lasów Państwowych, jak i koła łowieckie Polskiego Związku Łowieckiego wypłacały odszkodowania w należnej wysokości. Liczba spraw skierowanych na drogę postępowania sądowego nie przekraczała w poszczególnych latach 1% zgłoszonych szkód˝.

   Ad 6. Liczba poletek łowieckich, a dokładnie ich powierzchnia, jest ustalana w wieloletnim łowieckim planie hodowlanym obejmującym 10 lat. Plan ten zawiera program zadań w zakresie zagospodarowania obwodu łowieckiego w danym rejonie hodowlanym. Jest on sporządzany przez właściwych dyrektorów regionalnych dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w porozumieniu z wojewodami i Polskim Związkiem Łowieckim.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Krzysztof Szamałek

   Warszawa, dnia 18 sierpnia 2003 r.